Latanie jest drogie. Ale dlaczego? Cóż, większość ludzi powie, że to przez koszty paliwa,
ale to niekoniecznie prawda. Airbus A320neo jest w stanie zabrać na pokład około 24 227 litrów paliwa,
czyli tyle, ile 376 samochodów Toyota Camry z pełnym bakiem. Na każdy kilometr lotu
A320neo spala 5,7 litrów paliwa. Daje to nędzne 175 metrów na litr paliwa.
Airbus ledwo byłby w stanie przelecieć dystans między Empire State Building a Grand Central Terminal, zużywając litr paliwa.
By przelecieć 343 km między Nowym Jorkiem i Waszyngtonem, A320neo potrzebuje 1200 litrów paliwa.
Z taką ilością, Toyota Camry pokonałaby ten dystans 49 razy.
Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że do Toyoty mieści się 5 osób, a do Airbusa aż 154. Zakładając, że pokład samolotu jest pełny,
wydajność paliwa na osobę wynosi 168,5 km. To niesamowite!
Według danych z Biura Statystyk Transportu (Bureau of Transport Statistic), linie lotnicze płacą średnio
1,24 $ za galon (~3,8 litra) paliwa. Tak więc paliwo za lot z Nowego Jorku do Waszyngtonu kosztuje każdego pasażera
zaledwie 2,50 $, więc dlaczego bilety kosztują ponad 80$? Cóż, płacimy nie tylko za paliwo.
Zanim zaczniemy, szybko wspomnę, że wszystkie liczby
są przybliżeniami. Większość podanych cen zmienia się z biegiem czasu i z pewnością
są sposoby na ograniczenie kosztów, z których korzystają linie lotnicze, ale ten film
zasadniczo pokaże wam, dlaczego latanie jest takie drogie. Pierwszą rzeczą, jaką należy doliczyć do ceny biletu
jest opłata dla załogi samolotu. Piloci zarabiają przeciętnie 79 000 $ rocznie, co daje około 44 $
za godzinę lotu. Mamy dwóch pilotów, więc na godzinny lot z Nowego Jorku do Waszyngtonu
trzeba przeznaczyć 88 $. W całości załadowany A320 potrzebuje czterech stewardów/stewardess,
którzy otrzymują 38 $ za godzinę lotu, co sumuje się do 152 $ dla całej czwórki i podnosząc
całą kwotę do 240 $. Tak więc, 154 pasażerów zapłaci 1,50 $ na głowę za samą załogę.
Cena biletu wynosi teraz 4$. Teraz musimy zapłacić opłaty lotniskowe. Lotnisko JFK w Nowym Jorku
pobiera 6,33 $ za każde 1000 funtów (~453,6 kg) startującego samolotu, a nasz A320
waży 78 018 kg. Musimy więc zapłacić lotnisku 1089 $, co daje 7$ na pasażera.
Lotnisko Dulles w Waszyngtonie nie udostępnia swoich opłat, ale założymy,
że są one podobne do tych w nowym Jorku - 1005 $ za samolot ważący prawie 80 000 kg. Te opłaty
pozwalają pokryć koszty użycia bramek, załadunku bagażu i innych usług na lotnisku.
Koszt opłat lotniskowych zatrzymał się na 13,50 $ a cena biletu wynosi teraz 17,50 $. Dochodzimy teraz do podatków.
Nie dość, że istnieje ich cała lista, to jeszcze różnią się one w zależności od kraju,
więc skupimy się tylko na podatkach w USA. Najprostszym z nich jest podatek od lotów krajowych
wynoszący 7,5% ceny biletu. Te pieniądze trafiają do Federalnej Administracji Lotnictwa.
Jeżeli startujesz lub lądujesz na małym lotnisku, które, według definicji,
w drugim poprzednim roku kalendarzowym miało mniej, niż 100 000 odlotów i a) znajduje się dalej,
niż 121 km od innego lotniska z więcej niż 100 000 odlotami na rok, b) jest dotowane
z publicznych subsydiów lub c) nie jest połączone drogą utwardzoną z innym lotniskiem,
następne 7,5% ceny biletu zostaje pobrane. Oczywiście to nie dotyczny naszych lotnisk. FAA pobiera również
dokładnie 4 $ za każdy lot krajowy w USA, chyba, że lecimy na Hawaje lub Alaskę.
Wtedy płacimy 8,70 $. Administracja Bezpieczeństwa Transportu każe sobie płacić podatek w wysokości
5,60 $ na pokrycie wzmożonych środków bezpieczeństwa po zamach z 11 września. Dotyczy to tylko lotów krajowych.
Gdybyśmy lecieli z Nowego Jorku do Paryża, musielibyśmy uwzględnić międzynarodowy
podatek transportowy w wysokości 17,70 $, 5,50 $ dla amerykańskiego urzędu celnego,
5 $ dla agencji kontrolującej stan zdrowia zwierząt i roślin, 7 $ dla urzędu imigracyjnego oraz
14 $ francuskiego podatku lotniczego. Podliczając wszystkie podatki i opłaty
dotyczące naszego lotu, wychodzi 33 $ na bilet. Nie zapomnijmy, że samoloty są drogie.
Nasz Airbus kosztuje 107 milionów dolarów. Okres użytkowania samolotów nie jest określany
czasem w powietrzu, ale tzw. cyklami lotniczymi, czyli nic innego, niż po prostu
lotami. Nie ma znaczenia, ile czasu w powietrzu spędzi samolot,
ważniejsze jest to, ile razy dozna naprężeń podczas startu/lądowania. Jest to ważne,
ponieważ każde naprężenie powoduje mikroskopijne pęknięcia koło nitów,
które łączą ze sobą części kadłuba. Nie ma znaczenia, czy lot będzie trwał 30 minut,
czy 9 godzin, bo zużycie materiału będzie identyczne. Dlatego też samoloty lecące na długich trasach
są często starsze. Mogą one wykonać zaledwie jeden lot w ciągu dnia,
podczas gdy małe samoloty regionalne aż 8 lub nawet 10. Wracając do naszego Airbusa.
To całkiem wytrzymały samolot. Może odbyć on 60 000 lotów. Dzieląc całkowitą
cenę samolotu przez maksymalną ilość cykli, wychodzi, że każdy lot musi kosztować 1783 $,
żeby koszt samolotu się zwrócił. Dzieląc tę kwotę między pasażerów,
wychodzi 11,50 $ na pasażera, podnosząc cenę biletu do 44,50 $. Aby utrzymać maszynę w dobrym stanie,
trzeba przeprowadzać regularne przeglądy. Dla godzinnego lotu, linia lotnicza
musi wydać 646 $ dla pracowników, 276 $ na części, 603 $ na inspekcje
i kontrole materiałów i 596 $ na naprawę silnika. Łącznie daje to 2121 $, czyli 14 $ na pasażera.
Bilet teraz kosztuje 58,50 $. Trzeba jednak uwzględnić nielotnicze koszty latania.
Linie lotnicze to firmy jak każde inne i mają swoje koszty. Muszą zapłacić
zarządcom, kierownikom, informatykom, marketingowcom, konsultantom, obsłudze
klienta, rzecznikom prasowym, woźnym, jak również opłacić czynsz, zasiłki, koszty podróży,
usługi i wiele więcej. Ustalenie konkretnej opłaty na pasażera jest dosyć ciężkie, więc doliczmy 10 $
do ceny biletu. Ten kosztuje teraz 68,50 $. Teraz czas opłacić ubezpieczenie.
Linia lotnicza zapłaci około 106 500 $ rocznie za ubezpieczenie A320 i zakładając,
że samolot spędzi w powietrzu 8 godzin dzienne, godzina lotu kosztuje 36 $,
czyli 25 centów na osobę. Przybliżony koszt biletu to teraz 68,75 $.
Zaokrąglimy ją jednak do 70 $, ponieważ nie uwzględniłem wielu małych rzeczy składających się na cenę, takich jak
koszty hotelu dla członków załogi, zapasy na pokładzie, wynajęcie generatorów, ubezpieczenie NNW itd.
Oznacza to, że około 10 $ ceny biletu to zysk, ale miejmy świadomość, że wszystkie podane ceny
mogą wynosić znacznie więcej i założyliśmy, że samolot ma pełne obłożenie. Jakby jednak nie patrzeć,
niewielka część ceny trafia bezpośrednio do linii lotniczych. Wracając do moich początkowych słów:
"Latanie jest drogie". Tak naprawdę nie jest i staje się jeszcze tańsze. Lot z Nowego Jorku
do Los Angeles trwa 6 godzin i kosztuje 340 $. Gdybyśmy pojechali naszą oszczędną
Toyotą Camry, zajęłoby nam to 40 godzin, wydalibyśmy 340 $ na samo paliwo
a następne 300 $ na szacunkowe koszty utrzymania i amortyzacji. W ciągu ostatnich 30 lat,
przeciętny cena biletu lotniczego, uwzględniając inflację spadła o 50% i nadal spada.
W 1974, oferowanie lotu z Nowego Jorku do Los Angeles za mniej niż 1442 $, uwzględniając inflację,
było nielegalne. Teraz można znaleźć bilety na tę trasę
za mniej niż 200 $ w obie strony. Do spadku ceny biletów przyczynił się m.in.
wzrost wydajności samolotów. Pewnie innowacje, takie jak użycie kompozytów,
poprawa aerodynamiki, wydajniejsze silniki i przede wszystkim użycie wingletów
zmniejszyły ceny lotów. Tutaj przedstawione jest działanie wingletów.
Tak jak powiedziałeś, przemysł lotniczy wciąż znajduje sposoby, by ograniczyć zużycie paliwa.
We wczesnych latach 70., ceny paliwa poszybowały w górę, inżynierowie zostali zmuszeni do wynalezienia
sposobu na poprawę wydajności samolotów. Jednym z nich było zastosowanie wingletów, czyli małych,
zakrzywionych stateczników na końcach skrzydeł. Spójrzmy, jak działają. Winglety miały
na celu zmniejszenie oporu inducyjnego, który powstaje, kiedy powietrze pod wysokim ciśnieniem,
znajdujące się pod skrzydłem, przenika nad skrzydło do powietrza pod niskim ciśnieniem.
Powstają przez to niewielkie wiry na koniuszkach skrzydeł, które zwiększają opór i zmniejszają ciąg,
zwiększając przy tym zużycie paliwa. Winglety ograniczają tworzenie tych wirów, poprzez
ograniczanie przepływu powietrza przez krawędzie skrzydeł. Aby dowiedzieć się więcej o wingletach i poznać ich historię,
odwiedź mój kanał i zobacz mój nowy film, w którym wystąpił specjalny gość
z Wendover Productions.
Wielkie dzięki! Sprawdźcie i zasubskrybujcie kanał Real Engineering.
Jeżeli lubicie mój kanał, ten też polubicie. Powiedziałem wam, dlaczego bilety lotnicze
są takie drogie, ale powiem wam, dlaczego stają się tańsze - wszystko przez konkurencję
albo jej brak. W branży lotniczej konkurencja jest niewielka.
Ceny biletów z Nowego Jorku do Los Angeles są niskie ze względu na wysoki popyt i dużą konkurencję
na tej trasie. Pięć różnych linii oferuje bezpośrednie połączenie, dwie z nich
to tanie linie lotnicze. Ludzie nie zwracają uwagi na linię, ale
na cenę biletu, więc linie lotnicze starają się zrównać ceną z tanimi liniami.
Porównaj to z lotem z Denver do Gunnison Country. Ponieważ tylko
United oferuje taką trasę, często zapłacisz ponad 500 $ za lot na dystansie 209 km.
Tak więc dlatego twoje bilety lotnicze kosztują tak dużo. Następnym razem, gdy będziesz je rezerwować,
będziesz wiedzieć, dlaczego tyle za nie płacisz i jak mało pieniędzy trafia do linii lotniczej.
Dziękuję za uwagę. Jeżeli spodobał ci się ten filmik, nie zapomnij zasubskrybować kanał.
Możesz kliknąć tutaj i trafić na kanał RealEngineering. Jeżeli spodobał ci się ten filmik,
możesz udostępnić go na Twitterze, Reddicie, Facebooku, Stumbleupon, Digg - na jakiejkolwiek
stronie, którą lubisz. Sprawdź również filmik o zabronionych liczbach. Możesz również zaobserbować
mnie na Twitterze - @WendoverPro. Na koniec, chciałbym podziękować za wasze wsparcie
i powitać nowych subskrybentów. W następnym tygodniu powrócimy do moich normalnych filmików.