Kto by pomyślał, patrząc na życie we Francji w 1914 roku,
że kraj, a także cała Europa,
miał zostać dotknięty jedną z najstraszniejszych tragedii w historii?
Prawdą jest, że Alzacja-Lotaryngia była wciąż niezagojoną raną,
i że istniała zaciekła nienawiść do Niemców,
nadal znany pod obraźliwym imieniem Le Boche.
Jednak nikt tak naprawdę nie myślał, że wojna jest możliwa.
Pokój panował przez prawie 45 lat.
To był czas sojuszu francusko-rosyjskiego,
a Entente Cordiale zastąpiła starą rywalizację z Wielką Brytanią.
Jednak niebezpieczeństwo istniało.
Pokój w Europie był pokojem zbrojnym.
Niemcy cesarza Wilhelma II chciały mieć miejsce na słońcu.
Paryżanie wypełnili Avenue du Bois.
Paryż tańczył w pięknym lecie 1914 roku
A potem iskra sprawiła, że wszystko stanęło w płomieniach.
Rok 1916 miał być rokiem bitew Titanica.
Wezwanie Lorda Kitchenera dotyczące 100 000 wolontariuszy zostało łatwo spełnione,
więc pojawiły się kolejne wezwania o kolejne 100 000.
Wiosną 1916 r. BEF miała sześć nowych armii Kitchenera.
Od czasu pokoju jego powierzchnia wzrosła dziesięciokrotnie.
Spośród 70 dywizji będących obecnie pod bronią, 24 to nowe dywizje armii
albo gotowy, albo czekający na wyjazd na Front Zachodni.
BEF miał również nowego dowódcę, Sir Douglasa Haiga.
Haig i francuski dowódca Joffre rozpoczęli planowanie ofensywy
wzdłuż rzeki Sommy,
ale Niemcy mieli też własne plany.
W kolejnych miesiącach obie strony starły się w najkrwawszej jak dotąd fazie wojny.
Celem Niemców było zaangażowanie Francuzów w bitwę na wyniszczenie,
co, jak ujął to Niemiec, wykrwawiłoby Francję na śmierć.
Polami śmierci miało być Verdun.
Niemieckie oblężenie Verdun i jego pierścienia fortów,
która stanowiła najdłuższą bitwę I wojny światowej,
ma swoje korzenie w liście
przesłany przez szefa niemieckiego sztabu Ericha von Falkenhayna
do cesarza Wilhelma II w Boże Narodzenie 1915 r.
W swoim liście Falkenhayn argumentował, że kluczem do wygrania wojny
nie leżał na froncie wschodnim przeciwko Rosji,
który, jak wierzył, był na skraju rewolucji
i późniejsze wycofanie się z wojny,
ale na froncie zachodnim.
Doszedł do wniosku, że jeśli Francja zostanie pokonana w ważnej bitwie,
Brytania prawdopodobnie będzie szukać warunków Niemiec
lub sami zostaną pokonani.
Falkenhayn uważał, że Wielka Brytania stanowiła rdzeń wysiłków alianckich
wystąpiła przeciwko Niemcom i że musi zostać wycofana z wojny.
W tym celu zaproponował wdrożenie polityki
nieograniczonej wojny podwodnej przeciwko statkom handlowym.
Polityka skierowana wprost na głodującą Wielką Brytanię.
To w połączeniu z nokautującym ciosem dla Francji,
wierzył, że doprowadzi to do pomyślnego zakończenia działań wojennych.
Cesarz zastosował się do zaleceń Falkenhayna,
zgadzając się na politykę nieograniczonej wojny podwodnej,
jakkolwiek niebezpieczne by nie było,
ryzykując wciągnięciem USA do wojny.
Zatwierdził również przeprowadzenie oblężenia Verdun przez Sapsów.
Wybór Falkenhayna, cel francuski, od lutego 1916 r.
W ten sposób zmienił punkt ciężkości
z frontu wschodniego na front zachodni.
Ta ostatnia strategia nie obyła się bez krytyków.
W szczególności Paul von Hindenburg twierdził, że okazja została utracona
aby pojmać większość armii rosyjskiej.
Wybór Verdun przez Falkenhayna jako celu niemieckiej ofensywy był chytry.
Francja straciła wiarę w wartość obrony twierdz
na wczesnym etapie wojny,
i tak Verdun zostało zdegradowane do statusu niewielkiej twierdzy.
Jednakże Verdun utrzymywał psychologiczną kontrolę
w umysłach Francuzów.
Twierdza stała tam od czasów rzymskich.
Na poziomie praktycznym las za Verdun
okazałyby się o wiele łatwiejsze do obrony niż forty w Verdun.
Ostatnie miasto-twierdza, które padło pod naporem Prusaków
w wojnie francusko-pruskiej 1870-1871.
Fortyfikacje Verdun zostały znacznie wzmocnione
w latach 80. XIX wieku, aby odeprzeć kolejne ataki.
Plan Falkenhayna zakładał poddanie Verdun intensywnemu bombardowaniu,
w ten sposób przyciągając i odciągając wojska francuskie z całego frontu zachodniego
do ośmiomilowego frontu wokół Verdun.
Falkenhayn oświadczył, że celem było wykrwawienie Francji na biało
w obronie starożytnego miasta-twierdzy.
Fakt, że Verdun
utworzył francuskie wyłom w niemieckich liniach służył jedynie pomocy Falkenhayn,
ponieważ oznaczało to, że był narażony na atak z trzech stron jednocześnie.
Zadanie oblężenia Verdun przypadło niemieckiej Piątej Armii
pod wodzą następcy tronu Wilhelma.
Planował zaatakować miasto z obu stron rzeki Mozy,
plan zawetowany przez Falkenhayna,
który, z natury ostrożny, obawiał się dużych strat.
Zamiast tego wydał rozkaz przeprowadzenia ograniczonego ataku na wschodni brzeg rzeki.
Pierwotnie planowano rozpocząć 12 lutego,
ofensywa została przełożona na 21 lutego
z powodu złej pogody,
poprzedzone 21-godzinnym wstępnym bombardowaniem.
W międzyczasie, francuski dowódca naczelny Joffre,
otrzymałem informację wywiadowczą o zbliżającym się ataku,
pospiesznie wysyłając posiłki do Drugiej Armii Francuskiej.
Tymczasem dowódca twierdzy, podpułkownik Émile Driant,
bezskutecznie usiłował na czas udoskonalić system okopów Verdun.
Driant przygotował się do ataku, wystawiając dwa bataliony
prowadzony przez siebie na czubku występu Verdun
na wschodnim brzegu rzeki Mozy.
Myśli o potężnej opozycji,
1 milion żołnierzy niemieckich przeciwko 200 000 obrońców.
Atak rozpoczął się ostatecznie o 7:15 21 lutego,
Następca tronu Wilhelm otwierający bitwę
z 1400 działami rozmieszczonymi wzdłuż ośmiomilowego frontu.
Działa były dobrze obsługiwane przez dobre pobliskie obiekty kolejowe,
100 000 pocisków padało na Verdun co godzinę.
Zamiarem Wilhelma było zabicie większości francuskich obrońców
zanim piechota rozpoczęła marsz w kierunku twierdzy.
Po optymistycznej ocenie wysłano niemiecką grupę zwiadowczą
po pierwszym bombardowaniu.
Donieśli, że połowa francuskich sił pozostała
aby stawić czoła planowanemu atakowi.
Można by rzec, że gdyby Wilhelm zdecydował się zaatakować w tym momencie,
twierdza mogła jednak upaść.
Zamiast tego, zniechęcony pozornie groźnymi środkami obrony,
Wilhelm zdecydował się na wznowienie bombardowania.
Pod koniec pierwszego dnia,
niemieckim siłom udało się jedynie zdobyć okopy na francuskiej linii frontu,
dużo mniej niż planowano, ale sam Durant zginął podczas bitwy
a jego dwa bataliony zostały rozbite.
Wilhelm wycofał swoją piechotę, przygotowując się do dalszego bombardowania artyleryjskiego,
tym samym pozbawiając siły pędu, który został wygenerowany.
Co ważniejsze, pozwoliło to francuskim obrońcom
ustawić się tak, aby móc izolować
nadciągające wojska niemieckie zza rzeki.
Verdun pozostało w rękach Francuzów, chociaż sytuacja obronna była fatalna.
Wiadomość została wysłana do francuskiej kwatery głównej 23 lutego
meldując, że Driant zaginął, podobnie jak dowódcy kompanii,
i że batalion został zredukowany z 600 do około 180 ludzi.
Następnego dnia, 24 lutego,
Wojska niemieckie zdołały przejąć drugą linię okopów francuskich,
zmuszając obrońców do zbliżenia się na osiem kilometrów do Verdun.
Mimo to dwa zewnętrzne forty, Vaux i Douaumont, nadal się broniły.
Tego samego dnia francuska dywizja została wysłana w częściach
został rozproszony pod ciężkim ostrzałem niemieckiej artylerii.
Następnego dnia Douaumont upadł.
Wpływ tej straty na morale Francuzów był wyraźny
zarówno na pozostałych obrońców, jak i na świeżo przybyłe posiłki.
Popularne nastroje francuskie w kraju domagały się jego odzyskania.
Wycofanie się z Verdun było więc politycznie niemożliwe.
Naczelny dowódca francuski, Joffre, pozostał niewzruszony.
Wydał oświadczenie, w którym zauważył, że każde dowództwo, które ustąpi miejsca
do nadciągających Niemców zostałby postawiony przed sądem wojskowym.
Natychmiast odprawił generała Langle de Cary'ego,
kto był odpowiedzialny za obronę Verdun,
za decyzję o ewakuacji równiny Woevre i wschodniego brzegu rzeki Mozy.
Na miejscu Langle de Cary'ego,
Joffre awansował Henriego Philippe'a Pétaina,
utalentowany oficer, którego postępy w armii francuskiej zostały spowolnione
z powodu jego sprzeciwu wobec obecnego motta
ataku za wszelką cenę,
wierząc, że to przepis na katastrofę.
Był jednym z niewielu dowódców, którzy rozpoznali
że technologia obronna rozwinęła się szybciej niż technologia ofensywna.
Pétain obiecał, że nie pozwoli Niemcom przejść
i wezwał dowódcę linii frontu Verdun,
nakazując mu trzymać się mocno.
W pewnym sensie nominacja Pétaina
trudno byłoby lepiej dopasować do ostatecznego celu Falkenhayn.
Jego deklarowanym celem było wykrwawienie armii francuskiej pod Verdun
nie spotkałoby się z szybkim niemieckim zwycięstwem.
Dlatego też uparta determinacja Pétaina, by wytrwać,
idealnie pasowało do jego intencji.
Jednak nie mógł tego ustalić
jak skuteczne okazały się strategie obronne Pétaina.
Pétain wiedział, że obrona Verdun pochłonie wiele ofiar wśród Francuzów.
Charakter terenu sprawił, że było to nieuniknione.
Był jednak zdecydowany zadać niemieckim najeźdźcom maksymalne szkody
w trakcie tych strat.
Dlatego zreorganizował francuskie wykorzystanie artylerii,
osobiście przejmując dowództwo nad tym aspektem obrony.
Zadbał także o to, aby utrzymać skuteczną trasę dostaw do Verdun.
Jedna wąska droga miała stać się jedyną arterią łączącą Verdun ze światem zewnętrznym
a jego skład zaopatrzeniowy 50 mil na zachód.
Droga ta stała się znana jako Voie Sacrée, czyli Święta Droga.
6 marca Niemcy rozpoczęli nową ofensywę,
po otrzymaniu świeżych dostaw artylerii.
Na początku poczynili postępy
dopóki francuskie kontrataki nie odepchnęły nacierającej niemieckiej piechoty.
Przez resztę miesiąca Wilhelm przeprowadzał powtarzające się ataki
przeciwko francuskim posiłkom, nieustannie napływającym do twierdzy.
Spośród 330 pułków piechoty armii francuskiej,
259 ostatecznie walczyło pod Verdun.
Falkenhayn wysłał kolejny korpus ludzi do ataku na lewy brzeg rzeki Mozy
w stronę niewielkiego grzbietu nazwanego Le Mort Homme, czyli Martwy Człowiek.
Spełniło swoją ponurą nazwę
gdy bitwa szalała nieustannie bez końca.
Tymczasem liczba ofiar po obu stronach szybko rosła.
Francuzi z pewnością tracili ogromną liczbę ludzi,
podobnie jak Niemcy.
Kiedy bitwa się skończyła,
poniesiono prawie 1 milion ofiar
w mniej więcej równych liczbach po obu stronach.
9 kwietnia rozpoczęła się trzecia duża ofensywa niemiecka.
Tym razem po obu stronach wystającego fragmentu.
Ponownie obrona Pétaina zawiodła.
Ataki i kontrataki trwają do końca maja.
Siły niemieckie zbliżały się coraz bardziej do pozostałych fortów.
W tym okresie Pétain awansował i został zastąpiony w Verdun
przez agresywnego Roberta Nivelle'a.
Wzgórze Mort Homme zostało ostatecznie zajęte przez Niemców 29 maja,
i w końcu, 7 czerwca, Fort Vaux padł.
Położony na wschodnim brzegu rzeki Merz,
fort wytrzymał ciągłe bombardowanie
od początku bitwy w lutym.
Teraz zabrakło zapasów wody, a sam fort leży w ruinie,
jej francuscy obrońcy nie mogli już dłużej wytrzymać.
Po zdobyciu fortu,
Wilhelm złożył gratulacje dowódcy fortu, majorowi Raynalowi,
za tak długie wytrzymywanie.
Zachęcony sukcesem zdobycia Fortu Vaux,
Wojska niemieckie prawie przełamały linię francuską
pod koniec czerwca i na początku lipca.
To właśnie na tym etapie Niemcy ujawniły najnowszą formę wojny chemicznej,
gaz fosgenowy, który działał tworząc kwas solny
po wciągnięciu do płuc.
Joffre naciskał na brytyjski rząd, aby przeprowadził dużą ofensywę dywersyjną
gdzie indziej na froncie zachodnim.
Nakazano odciążenie niemieckiej siły roboczej i w ten sposób złagodzono presję pod Verdun.
Pierwotnie zaplanowano na 1 sierpnia,
Bitwa nad Sommą została przesunięta na 1 lipca na naleganie Joffre'a.
Dalszą ulgę przyniósł początek brutalnej ofensywy Rosjan
na froncie wschodnim.
Piętnaście niemieckich dywizji musiało zostać wycofanych z Verdun
aby wspomóc obronę na wschodzie.
Straty niemieckie okazały się równie kosztowne jak francuskie.
Falkenhayn został obwiniony za brak sukcesu pod Verdun.
W rezultacie Falkenhayn został zwolniony przez cesarza.
Jego następcą na stanowisku szefa sztabu został Paul von Hindenburg.
Hindenburg nie był przekonany, że warto kontynuować bitwę pod Verdun.
24 października Douaumont zostało odbite.
Następnie Fort Vaux 2 listopada.
Po chwili Francuzi wznowili ofensywę.
Odzyskiwanie terenu utraconego od początku niemieckiego ataku.
Tylko między 15 a 18 grudnia, kiedy bitwa się zakończyła,
Francuzi wzięli do niewoli 11 000 jeńców, a wraz z nimi 115 ciężkich dział.
Straty Francuzów podczas bitwy szacowano na 550 000,
straty niemieckie oszacowano na 434 000, z czego połowę stanowią ofiary śmiertelne.
Jedyny prawdziwy efekt bitwy
było nieodwracalnym zranieniem obu armii.
Żadna ze stron nie uzyskała przewagi taktycznej ani strategicznej.
Rok 1916 był świadkiem jednej z największych bitew morskich wszech czasów,
jak również jedną znaczącą bitwę morską I wojny światowej.
Jutlandia miała wszystkie elementy, by odnieść wielkie brytyjskie zwycięstwo morskie,
ale w rezultacie wynik był znacznie mniej jednoznaczny.
Niedawno mianowany dowódcą niemieckiej floty pełnomorskiej,
Reinhard Scheer,
powrócił do wykonywania lotów bojowych na brytyjskie wybrzeże,
pewni, że te kody są bezpieczne.
Tak więc główna brytyjska flota bojowa w Scapa Flow na północy Szkocji
nie mógł interweniować.
Brytyjczycy potrafili czytać niemieckie zaszyfrowane wiadomości
i byli świadomi planu Scheera.
31 maja 152 okręty Wielkiej Floty Królewskiej Marynarki Wojennej wyruszyły w rejs
wkrótce po niemieckiej flocie pełnomorskiej.
Plan zakładał, że Beatty popłynie przed głównymi siłami
i bombardować hangary Zeppelina za pomocą samolotów.
Oczekiwano, że to zwabi Niemców na otwarte morze,
gdzie zostaliby zaatakowani przez główne siły
pod dowództwem naczelnego dowódcy Beatty'ego, admirała Jellicoe.
Po raz pierwszy od czasu Trafalgaru,
Królewska Marynarka Wojenna Wielkiej Brytanii miała stoczyć z wrogiem pojedynek.
Anglia spodziewała się głośnego zwycięstwa.
Na rozległej szarej przestrzeni Morza Północnego mogli się nie spotkać
ale los chciał, że spotkali się w Jutlandii.
Pierwsza faza rozpoczęła się, gdy Beattie zaatakował szwadron Hippera.
Hipper skręca na południe, prowadząc Beatty'ego w stronę głównej floty.
W drugiej fazie Beattie uciekł na północ, ścigany przez niemieckie drednoty.
Do tej pory obie strony myślały, że bitwa pójdzie zgodnie z planem,
mimo że dwa brytyjskie krążowniki liniowe zostały już utracone.
Teraz, w trzeciej fazie, Niemcy dostali niemiłą niespodziankę.
Myśląc, że są uwikłani w pościg
co zakończyłoby się zniszczeniem brytyjskich krążowników liniowych,
zostali ostrzelani przez flotę bojową Jellicoe,
które ich zdaniem znajdowało się zbyt daleko na północy, aby interweniować.
Ciężkie działa brytyjskie szybko zmusiły Scheera do wydania rozkazu odwrotu.
Następnie Scheer popełnił błąd, który mógł okazać się poważnym,
zawracając, być może mając nadzieję na minięcie Jellicoe,
i uciec do Bałtyku.
Jednak Jellicoe zwolnił
a flota niemiecka przepłynęła przed flotą brytyjską,
i w ciągu dziesięciu minut strzelaniny, odniósł 27 ciężkich trafień
zadając tylko dwa.
Scheer po raz kolejny zarządził odwrót.
Wreszcie, w ostatniej fazie bitwy, w nocy intensywnych walk,
odwrót niemieckich pancerników był osłaniany przez ich lżejsze okręty,
podczas gdy Jellicoe stracił czas po skręcie, by uniknąć potencjalnego ataku torpedowego.
Niemcy stracili jeden krążownik liniowy, jeden przeddrednot,
cztery lekkie krążowniki i pięć niszczycieli,
podczas gdy Brytyjczycy stracili trzy krążowniki liniowe,
cztery krążowniki pancerne i osiem niszczycieli.
Wiele z ocalałych niemieckich ciężkich okrętów zostało poważnie uszkodzonych,
Jednym z rezultatów bitwy było zwiększenie dominacji Brytyjczyków w dziedzinie ciężkich okrętów.
Bitwa jutlandzka była ostatnią i największą z wielkich bitew pancernych.
Ani okręty podwodne, ani samoloty nie odegrały żadnej roli w bitwie,
pomimo planów obu stron.
Nigdy więcej floty bojowe nie spotkały się w tak dużej liczbie.
Podczas gdy Królewska Marynarka Wojenna poniosła większe straty,
bitwa skutecznie zakończyła wszelkie zagrożenie ze strony Floty Pełnomorskiej,
który teraz wiedział, że nie może kwestionować kontroli nad Morzem Północnym z Royal Navy.
Jedyna wielka bitwa morska I wojny światowej zakończyła się rozczarowaniem.
Niejednoznaczny wynik bitwy, w której wzięło udział około 250 okrętów wojennych,
trwający ponad 12 godzin i obejmujący obszar większy niż Morze Irlandzkie,
zadał druzgocący cios brytyjskiej pewności siebie.
Pod Verdun Francuzi byli wciągani w coraz większą liczbę.
Aby złagodzić presję, na Brytyjczyków wywierano presję
przeprowadzić dużą ofensywę, aby odciągnąć siły niemieckie.
Ofensywa została zaplanowana pod koniec 1915 roku
i miał być wspólnym atakiem francusko-brytyjskim.
Francuski dowódca naczelny Joffre, pomysłodawca wojny na wyniszczenie.
Celem jest osuszenie rezerw sił niemieckich,
chociaż zdobycie terytorium było celem drugorzędnym.
Plan został zaakceptowany
przez nowego brytyjskiego naczelnego dowódcę, Sir Douglasa Haiga.
Wolałby przeprowadzić ofensywę na otwartym terenie we Flandrii.
Chociaż siły brytyjskie stanowiły zdecydowaną większość sił ofensywnych,
Joffre i Haig pierwotnie zamierzali
atak miał być głównie francuską ofensywą.
Jednakże niemiecki atak na Verdun doprowadził do dezercji,
praktycznie cała francuska siła robocza i wysiłki.
Haig przejął od Joffre'a władzę nad planowaniem i przeprowadzeniem ataku.
Skrupulatne przygotowania Haiga postępowały powoli,
ku wielkiemu rozdrażnieniu Joffre'a.
Haig zaplanował atak, wykorzystując pomysły zarówno swoje, jak i generała Rawlinsona,
którego Czwarta Armia miała przewodzić atakowi.
Niemcy zajmowali wzniesienia wokół Sommy
od pierwszych tygodni wojny.
Twarda, kredowa gleba była idealna do wydobywania surowców.
W ten sposób Niemcy wykopali głębokie bunkry
z wysokimi rowami komunikacyjnymi z tyłu.
Ich bunkry były dobrze zaopatrzone, aby wytrzymać długie oblężenie.
Na pierwszy rzut oka stanowiska karabinów maszynowych obejmowały każdy możliwy kąt ataku.
Przed nimi były pola drutu kolczastego.
Z drugiej strony Brytyjczycy i Francuzi uważali Sommę za spokojny sektor
i spóźnili się z przygotowaniami, kiedy atak się rozpoczął.
Ośmiodniowe wstępne bombardowanie niemieckich linii poprzedziło atak
począwszy od soboty 24 czerwca.
Oczekiwano, że zaciekłość bombardowania
zniszczyłoby wszystkie cztery niemieckie obrony,
umożliwiając atakującym wojskom brytyjskim praktycznie przejście przez ziemię niczyją
i przejąć niemieckie linie frontu.
Bitwa i data wojsk niemieckich.
Teraz 1500 brytyjskich dział i podobna liczba francuskich dział,
byli zatrudnieni przy bombardowaniu.
Po ostrzale artyleryjskim,
ustalono, że nacierająca piechota będzie miała przed sobą pełzający ostrzał
na linię frontu niemieckiego i dalej do drugiej i trzeciej linii okopów.
Królewska Artyleria przygotowała podziemną sieć kabli telefonicznych,
aby umożliwić oficerom obserwacji wysuniętej monitorowanie i korygowanie zakresów
w miarę postępu bitwy.
Wraz z zakończeniem zaawansowanego bombardowania,
Siódme skrzydło Rawlinsona w centrum linii ataku
otrzymał od Haiga polecenie konsolidacji po ograniczonym natarciu.
Wojska Rawlisona ruszyły do bitwy
mocno obciążony zapasami na ten cel.
Tymczasem na północy reszta Czwartej Armii,
oprócz jednego korpusu Trzeciej Armii generała Allenby'ego,
próbował dokonać przełomu
z kawalerią gotową w pełni wykorzystać mając nadzieję na lukę w niemieckich liniach.
Jako były kawalerzysta,
Haig był przekonany, że zamach był ostatecznym ciosem
najlepiej byłoby, gdyby zostały przeprowadzone przez oddziały kawalerii.
Po zajęciu linii niemieckich,
plan zakładał, że Brytyjczycy przebiją się do Cambrai i Douai,
w ten sposób przełamując linię niemiecką na dwie części.
Dalej na południe oddział pomocniczy posuwał się naprzód przez francuską Szóstą Armię
miał rozpocząć działalność w tym samym czasie co jeden korpus.
Do ataku przystąpiło dwadzieścia siedem dywizji ludzi, 750 000 ludzi,
z czego ponad 80% pochodziło z Brytyjskich Sił Ekspedycyjnych.
Stawiliśmy im czoła w niemieckich okopach
było 16 dywizji niemieckiej Drugiej Armii.
Szanse były mocno ułożone na korzyść atakujących sił,
ale zaawansowane bombardowanie artyleryjskie
nie udało się zniszczyć ani niemieckiego drutu kolczastego na linii frontu
lub solidnie zbudowane betonowe bunkry, które Niemcy starannie zbudowali.
Większość amunicji używanej przez Brytyjczyków okazała się niewypałami,
źle wyprodukowane i nieskuteczne.
Wiele zarzutów nie doszło do skutku.
Nawet dziś rolnicy na froncie zachodnim
odkopywano wiele ton niewybuchłego złoża żelaza każdego roku.
Podczas bombardowania wojska niemieckie szukały schronienia w głębokich bunkrach,
pojawiło się dopiero, gdy zakończył się ostrzał brytyjskiej artylerii.
Następnie niemieckie karabiny maszynowe zostały obsadzone ze śmiertelną skutecznością.
Sam atak rozpoczął się o 7:30
1 lipca detonacją serii 17 min.
Pierwszy, który wybuchł dziesięć minut wcześniej, wybuchł o 7:20,
dając Niemcom wystarczające ostrzeżenie o zbliżającym się ataku.
Pierwsza fala ataku ofensywy przeszła nad szczytem
od Korpusu Powszechnego do francuskiego, lewego skrzydła, tuż na południe od Montauban.
Atak nie był w żadnym wypadku zaskoczeniem dla sił niemieckich.
Oprócz swobodnej dyskusji w kawiarniach francuskich
i w listach do domu z frontu,
główny efekt ośmiodniowego początkowego bombardowania
służył jedynie do ostrzeżenia armii niemieckiej o nieuchronnym ataku.
W konsekwencji braku zaskoczenia generowanego przez zaawansowane bombardowanie
i brak powodzenia w przecięciu niemieckiego drutu kolczastego
a w niszczeniu podziemnych bunkrów, BEF poczyniło zaskakująco małe postępy
1 lipca lub w dniach i tygodniach, które nastąpiły po tym dniu.
Więcej sukcesów odniosły siły francuskie
na południowym końcu linii,
prawdopodobnie dlatego, że ich zaawansowany ostrzał został przeprowadzony zaledwie kilka godzin przed atakiem,
zapewniając w ten sposób pewien stopień zaskoczenia.
Ponadto von Falkenhayn uważał, że Francuzi w ogóle nie zaatakują
z powodu ciężkich strat pod Verdun.
Posuwając się naprzód małymi grupami, tak jak miało to miejsce w przypadku Verdun.
Wojska francuskie osiągnęły większość swoich celów.
Większość brytyjskich żołnierzy została zmuszona do powrotu do okopów
skutecznością odpowiedzi niemieckiego karabinu maszynowego.
Wielu żołnierzy zostało zabitych lub rannych
w chwili, gdy zeszli z linii frontu na ziemię niczyją.
Wielu mężczyzn szło powoli w kierunku niemieckich linii,
obładowani zaopatrzeniem, spodziewając się niewielkiego lub żadnego oporu.
Stanowili niewiarygodnie łatwy cel dla niemieckich karabinierów maszynowych.
Mimo dużych strat pierwszego dnia, 58 000 żołnierzy brytyjskich,
ośmiu kontynuowało ofensywę w kolejnych dniach.
Postęp został poczyniony,
ale były one ograniczone i często ostatecznie odrzucane.
Siły Wellingtona zabezpieczyły pierwszą linię niemieckich okopów 11 lipca.
Tego dnia wojska niemieckie zostały przerzucone z Verdun,
podwojenie liczby ludzi dostępnych do obrony.
19 lipca niemiecka obrona została zreorganizowana,
skrzydło południowe tworzy nową armię, Pierwszą Armię.
Każda ze stron zakładała, że druga jest na skraju wyczerpania
i że przełom jest nieunikniony.
W ten sposób ofensywa była kontynuowana przez całe lato i listopad.
Brytyjczycy odnieśli niewiele zwycięstw.
Pozières zostało zdobyte przez dwie dywizje australijskie 23 lipca,
a te, które zostały zabezpieczone, nie zostały objęte dalszymi działaniami.
Na początku września do ataku dołączyła francuska 10. Armia
na froncie 20-kilometrowym na południe.
Tymczasem atak Brytyjczyków został wznowiony przez Czwartą Armię
na północnym wschodzie w Flers-Courcelette.
W tym ostatnim ataku po raz pierwszy wykorzystano czołgi,
i wysłał 15 dywizji ludzi.
Mimo to, teren zyskał mniej niż kilometr.
Pierwsze czołgi opracowano w wielkiej tajemnicy,
ale było ich tylko 50.
Awarie mechaniczne i inne zredukowały liczbę uczestniczących czołgów do 24.
Chociaż osiągnęli dużą liczbę zaskakujących strzałów,
gdy rzucono się na niemiecką opozycję,
te pierwsze czołgi okazały się nieporęczne i wysoce zawodne.
Czołgi wytoczono o 6:20 rano 15 września.
Siły generała Gougha ruszyły, aby zmusić wroga
od północnego krańca Main Ridge i z dala od Czwartej Armii.
Wojska Robinsona miały przebić się przez pozostały system okopów wroga
podczas gdy francuska Szósta Armia próbowała oczyścić wroga
z prawego skrzydła brytyjskiego.
Tymczasem Kanadyjczycy byli na północny zachód od drogi Albert-Bapaume,
i wyprzedził siedem czołgów, aby zdobyć Courcelette.
Bezpośrednio na południe od nich, 15. Szkocka Dywizja,
trzymany przez jeden czołg, zdobył Martinpuich.
Na południowym wschodzie jednak siły niemieckie w High Wood
przeczesywał ziemię ogniem z obu końców, zatrzymując pewną liczbę czołgów.
Inni poczuli się zagubieni,
podczas gdy inni strzelali do własnej piechoty.
Na wschód przejdź do Flers
pomogło przybycie czterech czołgów w krytycznym momencie,
zrujnowana wioska upadająca pod ciężarem jednego czołgu,
wspomagane przez mieszane plutony Hampshire's Royal West Kent.
Haig wznowił ataki w powietrzu między 25 a 27 września,
ale postępy Brytyjczyków były niewielkie.
Inne ataki przeprowadzili Brytyjczycy,
Bitwy pod Transloy Ridges i bitwa pod Ancre Heights.
Podobnie, francuskie ataki trwały nadal na południu, wokół Chaulnes
i centrum na wschód od Morval.
W październiku Joffre namawiał Haiga do kontynuowania ofensywy,
ale tym razem siły francuskie w Verdun przeszły do ofensywy
i zyskiwały na popularności.
Joffre obawiał się, że Haig będzie nadal wywierał presję na Niemców
aby zapobiec przekierowaniu niemieckiej siły roboczej z powrotem do Verdun
aby pomóc tam niemieckiej obronie.
13 listopada,
BEF dokonało ostatecznego wysiłku na dalekim wschodzie wystającego
w bitwie pod Ancre,
w którym zdobyli polową twierdzę Belmont Hamel.
Pomimo powolnego, ale postępowego postępu Brytyjczyków,
zła pogoda i śnieg spowodowały zatrzymanie ofensywy nad Sommą
18 listopada.
Podczas ataku Brytyjczycy i Francuzi zdobyli 12 kilometrów terenu,
ale koszt był ogromny, szacowana liczba ofiar brytyjskich to 420 000,
w tym wielu ochotników, Bataliony Pals.
Plus dodatkowe 200 000 ofiar po stronie Francuzów.
Liczbę niemieckich ofiar szacowano na około 500 000.
Sposób prowadzenia bitwy przez Sir Douglasa Haiga wywołał i nadal wywołuje wielkie kontrowersje.
Krytycy twierdzą, że jego nieelastyczne podejście było jedynie powtórzeniem błędnych taktyk.
Inni twierdzą, że Haig został zmuszony do działania i że suma ofensywy była konieczna
aby odciążyć Francuzów pod Verdun.
W każdym razie bitwa nad Sommą
przeszedł do brytyjskiej świadomości narodowej
jako synonim niepotrzebnej rzezi
i utratę tylu istnień ludzkich, które pochłonęła I wojna światowa.
Podczas gdy alianci walczyli we Francji,
Rosjanie w końcu zaznali sukcesu do tego stopnia, że prawie im się udało
w wyrzuceniu Austro-Węgrów z wojny.
Ofensywa Trentino, rozpoczęta na początku maja,
był pierwszym atakiem Austro-Węgier na Włochów.
Robili postępy
dopóki nierówność terenu nie zaczęła ich spowalniać,
pozwalając Włochom na przegrupowanie sił.
Szybkie myślenie szefa włoskiego sztabu,
Luigi Cadorna,
spowodowało, że pół miliona mężczyzn zostało wypędzonych
od Isonzo do Trentino.
W tym samym czasie Cardona zwrócił się do swojego rosyjskiego sojusznika
rozpocząć ofensywę, która odciągnie Austro-Węgrów.
Dowodzony przez Aleksieja Brusiłowa,
Rosjanie rozpoczęli ofensywę w Łucku 4 czerwca.
Chociaż Austro-Węgrzy przewyższali liczebnie Rosjan,
i wierzyli, że ich ufortyfikowane pozycje będą nie do zdobycia,
Rosyjskiej artylerii udało się przebić przez drut kolczasty w ponad 50 miejscach.
W ciągu dwóch dni walk Austro-Węgry straciły 130 000 żołnierzy,
ale rosyjski walec parowy kontynuował aż do wyczerpania zapasów
oznaczało, że ofensywa stała w miejscu we wrześniu.
Austro-Węgrzy zapłacili wysoką cenę za swoje samozadowolenie.
Około 1,5 miliona ludzi zostało zabitych, rannych lub wziętych do niewoli.
Pod koniec 1916 roku pojawiła się iskierka nadziei
kiedy Niemcy wydali notę pokojową, sugerującą kompromisowy pokój.