Er zijn 150.000 mensen,
hierheen gebracht door de pure wil van één enkele man.
Samen onder één vlag.
Verenigd door dezelfde groet.
Bereid om hem zelfs in de oorlog te volgen,
in waanzin,
hun gids,
hun Führer.
Er zijn weinig namen die zo sterk resoneren in de hedendaagse geschiedenis
zoals die van Adolf Hitler.
Er zijn maar weinig mannen die nog steeds geassocieerd worden met een dergelijk gevoel van afschuw
en haat in ons collectieve geheugen.
Onze wens en onze wil is dat dit Rijk duizend jaar zal duren.
Wij kunnen blij zijn, want die toekomst is helemaal van ons.
Gegroet, de overwinning!
Zijn nationalistische en fanatieke toespraken brachten een heel volk in beweging,
waardoor ze in het dodelijkste conflict van de 20e eeuw terechtkwamen:
de Tweede Wereldoorlog.
Vijf jaar oorlog.
Meer dan 60 miljoen doden.
De hele wereld veranderde.
En de catastrofe heeft generaties lang geduurd.
Zeventig jaar na zijn dood, de geschiedenis van de nazileider
bevat nog steeds grijze gebieden.
Hoe bereikte een man die uit het niets kwam de top van de macht
en de meest afschuwelijke oorlogsmisdaden begaan en de ergste misdaden
tegen de menselijkheid ooit begaan?
Dit is het verhaal dat we gaan vertellen.
Hoe is het mogelijk om je voor te stellen dat deze jonge-baby-face jongen
zal op een dag verantwoordelijk zijn voor zulke totale verschrikkingen?
Aanvankelijk zou hij een onopvallend leven leiden,
het meest anonieme bestaan dat mogelijk is.
De jongen, die later de Führer zou worden genoemd,
werd geboren in de landelijke provincie Linz, Oostenrijk, in april 1889.
Hij had een rustige adolescentie.
Als jonge jongen,
hij was niet anders dan zijn jonge vrienden,
geen van beiden de beste van zijn klas
noch een echte dans.
Zijn leraar wist dat hij intelligent was,
maar hij was ook lui en bovenal, extreem ongedisciplineerd.
Adolf Hitler was misschien niet geïnteresseerd in school,
maar hij had wel een passie.
Hij bracht al zijn vrije tijd in zijn slaapkamer door met tekenen.
Het was zijn enige tijdverdrijf.
Tekenen werd al snel veel meer dan alleen een hobby uit mijn kindertijd.
Hij had een natuurlijk talent,
zijn hele familie, waarvan niemand een opleiding in de kunst had gehad
lyrisch over zijn tekeningen en zijn aquarellen.
En op die jonge leeftijd, pas 11 of 12
hij besloot dat hij schilder zou worden.
Deze artistieke roeping werd thuis niet algemeen goedgekeurd
omdat zijn vader, Alois, de toekomst van zijn zoon al had gepland.
Adolf zou, net als hij, ambtenaar worden.
Zijn vader droomde ervan Adolf ambtenaar te maken
in het Oostenrijks-Hongaarse Rijk,
en vertelde hem daarom dat het uitgesloten was.
En dus werd er geschreeuwd, werden er tranen gelaten en misschien zelfs klappen gevallen.
Zijn vader was gewelddadig, dronk te veel en kreeg dan woede-uitbarstingen.
Maar toen hij pas 13 was,
zijn vader stierf plotseling aan een hartaanval.
Adolf besefte toen dat niets hem nog in de weg stond van zijn gekozen pad.
Hij zou kunstenaar worden.
Het was het jaar 1907.
Hitler was pas 18 jaar oud.
Hij verliet zijn huis en zijn provincie Linz in Noord-Oostenrijk.
Zijn doel, de hoofdstad, Wenen,
200 kilometer verderop.
De stad was destijds een belangrijke Europese culturele hoofdstad,
een rivaal van Parijs,
en een essentiële plek voor kunstenaars en intellectuelen
aan het begin van de eeuw.
Overtuigd van zijn talent,
Hitler geloofde dat hij het eindelijk als kunstenaar kon maken.
En de beste manier was via de Academie voor Schone Kunsten.
Om tot deze instelling te worden toegelaten,
studenten moesten een uiterst selectief examen afleggen.
Maar Adolf Hitler maakte zich geen zorgen.
Voor hem bestond er geen enkele twijfel.
Het toelatingsexamen zou niets meer zijn dan een formaliteit.
Dit is iemand die geloofde in natuurlijke onderscheiding,
in genialiteit, in uitzonderlijke bekwaamheid.
Gedurende Hitlers hele leven, en dit geldt ook voor het examen voor de kunstacademie,
hij toonde een sterk en echt zelfvertrouwen.
Hij was ervan overtuigd dat hij zou slagen,
en toegelaten worden tot de Academie voor Schone Kunsten.
Gesigneerd door Adolf Hitler.
Hier zijn de doeken die hij destijds schilderde.
Hoewel ze een bepaald talent, zorgvuldig werk,
Ze zijn niet bepaald origineel.
Dat was in ieder geval de mening van de Academie voor Schone Kunsten.
De professor vond zijn werk onvoldoende en hij zakte.
Toen het oordeel van de jury binnenkwam,
Hitler voelde zich alsof hij in de rug was gestoken.
Adolf Hitler had duidelijk niet hard genoeg gewerkt,
hij liep gewoon binnen, onbezorgd,
maar hij was slechts redelijk getalenteerd in tekenen, niets meer.
In zijn boek "Mein Kampf", dat jaren later werd geschreven,
hij beschreef deze dag als een van de ergste momenten van zijn leven.
"Ik was zo overtuigd van mijn succes dat de aankondiging van mijn mislukking
"kwam als een donderslag bij heldere hemel".
Hij had dit helemaal niet verwacht, en hij was er kapot van.
Adolf Hitler accepteerde deze mislukking niet, vooral omdat hij ervan overtuigd was
dat als hij faalde het niet kwam door een gebrek aan talent,
maar omdat de jury het mis had.
Hij voelde zich gefrustreerd en boos op de instelling.
Deze mislukking luidde de donkerste jaren in Hitlers leven in.
Hij raakte in een neerwaartse spiraal, een neerwaartse spiraal.
Dit is een weinig bekende episode in zijn geschiedenis,
en toch was het in deze periode dat zijn viscerale haat voor anderen
wortel zou schieten en zou groeien.
Hoewel hem werd geweigerd door de Academie voor Schone Kunsten,
Adolf Hitler besloot in Wenen te blijven.
Hij bracht zijn dagen verstopt in zijn zolderkamer door
in dit gebouw in het stadscentrum.
Hij had geen zin om te werken
hetzij als ambtenaar of ergens als werknemer.
Dit alles leek minder dan wat hij verdiende omdat hij zichzelf als
als een groot kunstenaar.
De jongeman maakte geleidelijk al zijn spaargeld op.
Al snel was hij berooid en had hij niet genoeg geld om zelfs zijn huur te betalen.
Hij werd gedwongen zijn toevlucht te zoeken in opvangcentra en leefde soms op straat,
zelfs slapend op openbare bankjes sommige nachten.
Hitler was 20 jaar oud en een landloper.
Om een beetje geld te verdienen, schilderde hij landschappen
die hij aan toeristen verkocht.
Hij verkocht zijn kleine kaartjes, zijn kleine schilderijen
wanneer hij maar kon.
Hij at niet veel omdat ze niet veel inkomen opleverden.
Zijn bestaan was volkomen marginaal.
Deze periode van dakloosheid zou meerdere jaren duren,
jaren waarin Hitler intens verbitterd was, omdat hij ervan overtuigd was
dat als hij zo laag was gevallen, het niet zijn schuld kon zijn.
Iemand of iets anders moest verantwoordelijk zijn.
En Hitler had die vijanden geïdentificeerd die hem pijn wilden doen,
degenen die hij de schuld gaf van zijn falen.
Ze hebben toen al zondebokken gemaakt.
In de jaren twintig,
in Oostenrijk gaf een deel van de pers de schuld aan alle problemen in de maatschappij
op een enkele categorie van de bevolking,
de Joden.
Het antisemitisme was openlijk en ondubbelzinnig,
zoals geïllustreerd in "Deutches Volksblatt",
de Duitse volkskrant
met een van de grootste oplages in Wenen.
In dit artikel bespreekt de krant
"de economische degradatie waarvoor de Joden verantwoordelijk zijn".
Ze worden vergeleken met een ziekte die de Oostenrijkse samenleving aan het verrotten was.
"Het Joodse element is een schadelijk vreemd lichaam
die verwijderd moeten worden zodat de staat en de mensen in goede gezondheid blijven".
Een ander artikel deed een oproep aan antisemitische Duitse lezers.
Midden in de verkiezingen in Wenen werden de Joden afgeschilderd
als de te verslaan tegenstander.
"De Duitse kiezers mogen niet de verkiezingsslogan van de juwelen volgen".
De joden werden veroordeeld, verworpen, als de ultieme anti-nationalisten.
Met andere woorden, mensen die geen huis of haard hebben,
noch religie noch wet, en die daarom een bedreiging vormen.
Hitler las regelmatig deze antisemitische pers
en ging hij nog radicalere lectuur lezen.
Een van zijn favorieten was een kleine extreemrechtse publicatie,
"Ostara",
die openlijk expliciet was in zijn haat jegens Joden.
Hij karakteriseerde op grove wijze en bedreigde een Duitse ridder.
Ideeën die aansloegen bij de jonge Adolf Hitler.
Deze pers gaf hem de redenen voor zijn ondergang.
Hitler zag zichzelf destijds als een maatschappelijk buitenbeentje.
En al deze literatuur lezen, al deze pers lezen,
ziende dat posities werden ingenomen door mensen zoals de Joden,
die daar geen recht op zouden moeten hebben.
Dit voedde zijn maatschappelijke wrok.
Hitler was toen 24 en zijn leven was een mislukking.
Maar een externe gebeurtenis zou alles veranderen.
Een gebeurtenis die zijn lot zou veranderen.
De Eerste Wereldoorlog brak uit in de zomer van 1914.
Het Oostenrijks-Hongaarse Rijk en Duitsland tegen Frankrijk, Engeland en Rusland.
Hitler was Oostenrijker, maar sloot zich aan bij de kant van de Duitsers
omdat het het Duitse volk was dat hij wilde verdedigen.
En in dit conflict van onuitsprekelijke gewelddadigheid,
Hij zou een nieuwe betekenis voor zijn leven vinden.
Op deze foto staat hij bijna onherkenbaar
naast zijn kamergenoten, een lange snor over zijn magere gezicht.
Binnen het leger ontdekte de jongeman een ondersteunende omgeving.
Voor hem was dit bijna een openbaring.
Aan het begin van de Eerste Wereldoorlog is hij een jongeman zonder familie.
In de loop van weken en maanden vindt hij een nieuwe plek waar hij past.
Voor het eerst sinds de dood van zijn moeder,
de jonge Hitler heeft weer een thuis.
Soldaat Hitler was een koerier die verantwoordelijk was voor het bezorgen van berichten
tussen de commandoposten achter het front.
En de jongen die slechts een middelmatige student en een mislukte schilder was geweest
werd een model soldaat, ijverig en gehoorzaam.
Voor het eerst in zijn leven kreeg Adolf Hitler zelfs erkenning.
Het leger onderscheidde hem met het IJzeren Kruis,
een hoge militaire onderscheiding.
Dit zou een van de meest trotse prestaties van zijn leven zijn.
En toen hij jaren later Führer werd, zou hij het altijd dragen.
Dit was iets belangrijks voor hem persoonlijk.
Het was zijn eerste diploma, zijn eerste onderscheiding.
De jongeman had eindelijk zijn plek in het leger gevonden.
Het enige probleem was dat op 11 november 1918,
Duitsland tekende de wapenstilstand.
De oorlog was voorbij.
Voor Adolf Hitler was dit een tragedie
omdat het betekende dat we helemaal opnieuw moesten beginnen
een terugkeer naar zijn vorige leven, berooid, zonder familie en zonder huis.
Hij had geen zin om het leger te verlaten,
dit was de enige plek waar hij had kunnen leven
enigszins comfortabel sinds zijn kindertijd,
sinds hij zijn huis had verlaten.
Als hij gedemobiliseerd zou worden, zou hij verhongeren,
schilderen en proberen ze te verkopen.
Dus probeerde hij alles wat hij kon om in het leger te blijven.
De jongeman zou waardevolle steun ontvangen
van een man die hem onder zijn hoede nam.
Deze man was Karl Mayr.
Je hebt waarschijnlijk nog nooit zijn naam gehoord of zijn gezicht gezien,
maar hij zou een cruciale rol spelen in het leven van Adolf Hitler.
Hij was degene die de jongeman in staat stelde de fundamenten te leggen
voor wat al snel de nazi-ideologie zou worden.
Karl Mayr kan worden gecrediteerd met het creëren van Hitler.
Hij diende als een overgangselement, een opstap die hem in staat stelde
om het vermogen te vinden dat hem tot de führer, de gids zou maken.
Karl Mayr was een belangrijk man in het leger.
Hij was hoofd van de inlichtingendienst van zijn regiment.
Aan het einde van de oorlog werd hij geconfronteerd met een toenemende dreiging onder zijn troepen.
Onder de soldaten die van het front terugkeerden, bevonden zich extreemlinkse militanten,
en Mayr vreesden dat hun ideeën zich zouden verspreiden.
De legerleiding maakte zich zorgen dat deze mensen
zouden worden teruggebracht in het burgerleven,
linkse ideeën, linkse mentaliteiten.
Ze hadden gezien hoe de bolsjewieken het leger succesvol hadden veroverd.
En ze waren bezorgd dat dit gemakkelijk thuis zou kunnen gebeuren.
Mayr wilde voorkomen deze extremistische bewegingen
om het leger koste wat het kost te besmetten.
En daarvoor had hij betrouwbare, loyale mannen nodig
die over het zwarte schaap zou waken.
Hij rekruteerde daarom Adolf Hitler, die bereid was alles te doen
om in het leger te blijven.
Hij begon als een nederige informant die zijn commandant vertelde
welke soldaten betrouwbaar waren en welke niet.
Hij veroordeelde vrienden, en tegelijkertijd
hij voelde zich waarschijnlijk zeer patriottisch.
Hij zou het leger helpen om de onwelgevallige elementen te elimineren.
De jonge soldaat had nog andere kwaliteiten die Mayr als uiterst nuttig beschouwde.
Hij was een virulente patriot en had een ongeëvenaard talent voor de vlotte babbel.
Hij was iemand die altijd sprak,
met een quasi-onafgebroken verbale incontinentie;
wanneer hij maar kon, hield hij toespraken en hield hij toespraken.
En inderdaad, Mayr en de anderen realiseerden zich dat hij een gave had,
anders dan andere mensen, om in het openbaar te spreken,
vooral een breed publiek.
Hitler had alles om een goede protagonist te worden,
maar hij had een gebrek aan opleiding en cultuur.
Dus stuurde Mayr hem naar de Universiteit van München om lessen te volgen.
Hier leerde Hitler hoe hij zijn denkprocessen moest structureren.
Hij volgde lessen geschiedenis en politiek.
Hij vond sommige van deze lezingen bijzonder interessant
omdat in deze amfitheaters destijds,
sommige economielessen waren gebaseerd op een radicaal antisemitisme.
Het financiële kapitalisme zou door de Joden zijn gecreëerd met als doel
van het opdelen van de productiekrachten van verschillende landen.
Voor Hitler was dit een openbaring.
Hij nam het volledig over terwijl hij het naar zijn eigen antisemitisme boog,
een antisemitisme dat compleet gek, obsessief, radicaal en nieuw was.
Jodenhaat werd het bepalende element
van Hitlers gehele filosofie.
Hij zou het heftig en grof uitdrukken in een brief uit 1919.
Hier is deze brief.
Vier pagina's met de hand geschreven door Hitler zelf en gestuurd naar een soldaat, Adolf Gemlich,
in antwoord op een verzoek over de Joodse kwestie.
Dit schreef Hitler.
Hij stelde dat de Joden een vreemd ras zijn,
die hij vergeleek met "een radicale tuberculose van de naties".
Verderop verklaarde hij dat hij een "antisemitisme" steunde
gebaseerd op rede die moet leiden tot systematische juridische bestrijding
en afschaffing van de privileges van de Joden".
De brief bevat vervolgens een nauwelijks verholen bedreiging.
"Het uiteindelijke doel moet zijn de onherroepelijke verwijdering van de Joden".
Dit is het begin van een antisemitische politieke theorie
die al duidelijk het doel bevorderde om de Joden met geweld te verwijderen
uit de Duitse samenleving.
Zijn bedoeling was om het Duitse koren van het Joodse kaf te scheiden,
het splitsen van deze twee elementen en ze uit elkaar duwen;
er is al het idee van ballingschap, van het kwijtraken van hen.
Hitler was pas 30 jaar oud,
en dit was zijn eerste politieke daad,
een tekst die de basis legde voor zijn absolute antisemitisme.
Hij was misschien nog steeds een gewone onderofficier
zijn ideeën in militaire kringen te delen, maar Hitler zou geen tijd verspillen
zijn ideologie verspreiden, ver buiten de grenzen van het leger.
Alles zou veranderen tijdens een geheime missie.
De datum was 12 september 1919, de plaats, München.
Hitler zat aan een tafel in een bar in het centrum,
maar hij was geen gewone klant.
De militaire inlichtingendiensten hadden hem de opdracht gegeven
met het bespioneren van een extreemrechtse groep die hier haar hoofdkwartier had gevestigd.
Dit was de DAP, een ultra radicale Duitse Arbeiderspartij
met ongeveer 50 leden.
De missie van Adolf Hitler vereist dat hij incognito bleef,
maar het evenement verliep niet zoals gepland.
Er werd een zin uitgesproken die hem woedend maakte.
Terwijl de partijleden aan het debatteren waren, promootte een van hen het idee
van een onafhankelijk Beieren dat zich van Duitsland zou afscheiden.
Voor Hitler, die door deze woorden werd gekwetst, was dit ondenkbaar
en hij kon niet stilzitten.
Hij klom op de tafel en begon te spreken
en hield een volkomen fanatieke toespraak
waarin hij het Beierse separatisme veroordeelde.
Hitler verdedigde het Groot-Duitsland waarvoor hij had gevochten,
en hij was zo vurig, toonde zo'n overtuiging
dat het hele publiek geboeid was.
Hij realiseert zich dat hij een talent heeft waarvan hij de kracht niet echt besefte.
Ineens kan ik spreken, wat betekent dat mensen nu luisteren
op alles wat ik te zeggen heb.
En plotseling is het voor hem het paradijs.
Hij wordt omringd door mensen die denken dat hij geweldig is,
die hem accepteren en naar hem luisteren.
Die avond van 12 september 1999 markeerde een keerpunt
in het leven van Adolf Hitler.
Dit is, op een bepaalde manier, echt het tweede moment
dat Hitlers politieke carrière begint.
Adolf Hitler had zijn weg gevonden.
Hij zou politicus worden.
Hij werd 55e lid van de DAP.
De jonge activisten waren niet van plan om het daarbij te laten.
Zijn ambitie was om de top te bereiken.
Twee jaar later, op een avond in februari 1921 in München.
Het Circus Krone, een van de grootste entertainmentlocaties van de stad, zat bomvol.
Zesduizend mensen waren gekomen om naar Adolf Hitler te luisteren.
Binnen een paar maanden, de kleine informant van de bar
was de sterwoordvoerder van de partij geworden.
Alleen al zijn naam vulde de zalen, supporters en de louter nieuwsgierigen
werden aangetrokken door zijn oratorische talenten en zijn pro-arbeiderstoespraken.
Hij gaf uiting aan het lijden van het Duitse volk
hun woede, hun boosheid, hun pijn; en dit resoneerde
met het publiek van dat moment.
Hij wist een diep collectief enthousiasme te genereren
ook onder mensen die oorspronkelijk waren gekomen
met de bedoeling hem uit te dagen.
De toespraken van Adolf Hitler waren iets wat we nog nooit eerder hadden gezien in die tijd.
In de jaren twintig,
zo spraken politici tot hun publiek.
Een dringende academische toon, een trillende stem.
En nu een toespraak van Adolf Hitler.
Het was nieuw in die tijd, niemand had ooit mensen op deze manier horen praten
in Duitsland in die jaren.
Hitler sprak met een haperende, afgehakte stem.
Korte zinnen die heel hard aankwam, heel grof vaak,
wat betreft de gevoelens en vol haat, vol agressie.
Maar de toon van deze adjudant had betekenis en diepgang
destijds.
Hitler realiseerde zich dat hij veel meer kon worden
dan de spreker voor een kleine politieke groep in Beieren.
Hij kon het publiek enthousiasmeren.
Hij zou een leidende politieke rol kunnen spelen.
Als essentieel lid van de DAP nam hij het leiderschap op zich
van het kleine gezelschap, en begon zijn immense missie
om ooit een nationale leider te worden.
En waarom ook niet, leider van heel Duitsland.
Om de macht te bereiken in de jaren 1920, Hitler
een ultramoderne communicatiestrategie opzetten.
Naast zijn talenten als spreker en zijn extreme ideeën,
hij zette ook een instrument in dat weinig politici van zijn tijd gebruikten
gebruikten de kracht van beelden, te beginnen met zijn eigen uiterlijk.
Hier aan het einde van de oorlog in 1918, droeg hij nog steeds een brede snor,
een overblijfsel uit de 19e eeuw.
Enkele maanden later veranderde hij zijn uiterlijk,
zijn snor bij te knippen tot een klein borsteltje.
Het was een moderne look voor die tijd.
Ik denk ook dat er zijn wens was om te breken met
de 19e eeuw.
Hij was erg jong,
en er was de invloed van mode
over de jeugd van München.
Zijn portretten tonen al zijn gladde kapsel.
Hij zou zijn haarstijl veranderen, maar later.
En om ervoor te zorgen dat niemand zijn gezicht vergat om een sterke indruk te maken
in de jaren 1920 werkte Hitler samen met een specialist.
Zijn naam was Heinrich Hoffman.
Hij was een professioneel fotograaf en een overtuigd nazi.
Een van de allereerste leden van Hitlers kleine partij.
Hij bood aan om zijn officiële fotograaf te worden,
en Hitler accepteerde.
Hij liet zich ervan overtuigen dat er iets te doen was
en dat zijn afbeelding gestileerd kon worden.
Hitler leerde hoe hij fotografie kon gebruiken als communicatiemiddel
in de studio van Heinrich Hoffmann in München
op 50 Shelling Strasse.
Hij werkte aan zijn gebaren en houdingen voor de camera
om de aandacht beter te trekken, zijn publiek beter te overtuigen.
Hij ontwikkelde dramatische gebaren om zijn ideeën te benadrukken,
theatrale houdingen om hem een direct herkenbare stijl te geven.
Hij was niet alleen een politicus, hij was een acteur,
intens betrokken bij zijn rol.
Zijn truc was om materiaal te lenen van het theater.
Hij had nooit een opleiding tot acteur gevolgd, maar had wel lange avonden in het theater doorgebracht
en de opera en hij bracht dat over naar de politiek.
Hitler speelde de bokser wanneer hij er uitdagend uit wilde zien.
Hij zwaaide met zijn vuist wanneer hij zijn vijanden wilde bedreigen.
Hij probeerde alles.
Hij oefende voor de spiegel, maar met een foto
dan kon hij een beter idee krijgen.
Hij perfectioneerde zijn optreden.
En de prestaties, de fysiek waren allemaal onderdeel van de invloed die hij uitoefende.
Zijn doel was ook om zich te onderscheiden van de andere politici van zijn tijd.
Zo ging het met een van de presidenten
van de Duitse Republiek, Veldmaarschalk Hindenburg, sprak in het openbaar.
Hij las zijn toespraak zonder ooit zijn ogen af te wenden
van de geschreven pagina, zonder enige gebaren of de minste uiting van emotie.
Hitler was echter precies het tegenovergestelde.
Balde zijn vuisten om zijn woede uit te drukken.
maar in plaats van toespraken te houden over broederschap,
we moeten de mensen bereiken, langzaam hun vooroordelen overstijgen,
om steeds meer te helpen.
Zijn vinger naar beneden wijzend om de vijand aan te duiden
vernietigd worden.
Hij onderstreepte elk idee met buitensporige gebaren,
alsof hij bezeten was door zijn spraak.
Het gaat er niet om wie aan de armen geeft.
maar wij zeggen tegen het Duitse volk: help uzelf!
Rijk of arm, iedereen moet helpen
iedereen moet denken dat er iemand is die armer is dan ik.
en ik wil deze landgenoot helpen.
Dit was allemaal zo effectief dat Hoffman later zou transformeren
bepaalde foto’s in even expressieve propagandaposters.
Uiterlijk, dictie, houding.
Hitler liet niets aan het toeval over, en hij paste deze aanpak ook toe,
wat nu politieke marketing voor zijn partij heet.
Hitler vond het DAP-logo saai vergeleken met die van zijn rivalen.
Alle grote partijen hadden destijds scherp ogende logo's,
drie pijlen voor de socialisten, de zwarte, witte en rode
van de Duitse vlag voor de nationale rechtervleugel,
de hamer en sikkel voor de communist.
Hitler wilde ook een symbool dat de aandacht van mensen zou trekken
en beter zijn dan zijn rivalen, dus ging hij aan de slag.
Op een avond in 1920, in een bar die hij als zijn hoofdkwartier gebruikte,
Hij riep de leiders van de DAP bijeen.
Iedereen moest ideeën aandragen voor het toekomstige logo van de partij.
Er werden verschillende symbolen bestudeerd; een ster met acht takken,
een andere met zes takken.
Een soort rond kruis en nog een paar andere.
Er kwamen veel ideeën naar boven en het was een belangrijke vergadering.
Onderaan het document stond inderdaad een handgeschreven verklaring,
"de heilige tekening van de Duitsers,
een van deze tekeningen zou ons tot actie moeten aanzetten".
Het was ondertekend door Adolf Hitler.
Tussen de verschillende tekeningen richtte Hitler zijn blik op
op deze die de swastika heet.
Om te begrijpen waarom we de mentaliteit van het Duitse extreemrechtse
die hem zo sterk getekend hadden.
Het was een wereld doordrenkt van Germaanse mythologie
van Danteske strijd voor het voortbestaan van een ras.
Het Arische ras dat blijkbaar bedreigd werd
door andere beschavingen.
Een hele reeks ultranationalistische literatuur schreef een embleem toe aan dit volk.
Een swastika, het symbool van de veronderstelde superioriteit
van het blanke ras van de Noordse volkeren.
Het doel was een terugkeer naar de oorsprong van Duitsland,
de oorsprong van de Noordse beschaving.
Voor Hitler symboliseerde dit ontwerp de superioriteit van de Duitsers
boven alle andere mensen, vooral de Joden.
"Dit kruis vertegenwoordigt de Arische geest, niet de Joodse geest.
Het is het teken van onze strijd tegen de wereldwijde plaag".
Hitler wilde dit embleem zo sterk mogelijk maken
om leden van andere partijen aan te trekken.
Hij richtte zich eerst op de Communistische Partij, die zeer populair was onder arbeiders.
Hij nam daarom de rode kleur van hun vlag over.
Maar hij had ook een oogje op zijn rivalen uiterst rechts.
Dus eigende hij zich het Wit van de Duitse Keizerlijke Banier toe.
En zo ontstond het handelsmerk van de Nazipartij.
In dezelfde geest hernoemde Hitler zijn kleine partij
om zo een breder net uit te werpen.
De kleine Duitse Arbeiderspartij werd de Nationaal-Socialistische Partij
afgekort tot nazi.
Hitler probeert er alles aan te doen om zijn medeleden te overtuigen
van de Duitse Arbeiderspartij dat op de een of andere manier Duitse Arbeiderspartij
werkt niet helemaal.
Er ontbreekt iets, maar hij denkt eerder wat mensen echt opwindt
brengt het idee van nationalisme en socialisme samen.
Slechts een jaar nadat hij de politiek in stapte, had Hitler een beeld gecreëerd
dat universeel herkenbaar was, en zijn partij, met zijn swastika's,
was gemakkelijk te herkennen.
Het enige dat nog restte, was om bekender te worden bij alle Duitsers.
Om dit te doen, toonde Hitler een scherp gevoel voor theatraliteit.
Hij creëerde zijn persoonlijke militie, stoere mannen die verantwoordelijk waren
voor het trekken van aandacht voor zijn partij op het politieke toneel
en om indruk te maken op de massa.
Hij creëerde voor hen een bruinhemdenuniform.
In werkelijkheid kopieerde hij slechts een andere politicus
die dit allemaal al gedaan hadden.
De Italiaanse fascistische leider Mussolini, die de macht in Rome overnam
met zijn troepen in zwarte shirts.
Zelfs de naam van zijn militie was bedoeld om indruk te maken.
Hij noemde ze de SA, een Duitse afkorting
voor "Assault Division".
Met de SA werden Hitlers bijeenkomsten getransformeerd tot machtsvertoon.
Hij liet deze paramilitaire macht in perfecte pas marcheren
met een discipline die een sterke indruk achterliet.
De productie was zo indrukwekkend dat hij, hoewel hij
slechts het hoofd van een kleine partij, hij leek een vooraanstaand politicus te zijn.
Hij wist zelfs de krantenkoppen te halen in Duitse kranten
door een simpele methode te gebruiken die bijna altijd werkte.
Geweld.
Hij gebruikte elk mogelijk voorwendsel.
Hoe spectaculairder het geweld, hoe meer de pers over de nazi’s schreef.
Het Neurenbergse dagblad meldde dat "mannen die swastika's dragen
drie Joodse mensen in auto's aangevallen".
Een andere keer uitte de pers haar bezorgdheid over "de terreur van de swastika".
In München werden "17 jongeren uit het huis gezet
van een café en geslagen met knuppels en stokken".
De SA ging zelfs zo ver dat ze aanslagen pleegde zoals deze "granaatworpen
in de stad Mannheim", een klein stadje in Beieren.
Publiciteit was Hitlers zuurstof.
Je kon vanaf het begin garanderen dat toen Hitler sprak,
er zou vuurwerk zijn en verbaal vuurwerk.
En soms waren er dan van die vechtpartijen en gevechten,
enzovoort.
En op welke manier dan ook zorgde het ervoor dat hij in de kranten kwam.
Er ging geen enkele week voorbij zonder nieuws over de nazi's,
en Hitlers ultranationalistische houding had zich door heel Duitsland verspreid.
In 1923 was zijn ledenaantal vertienvoudigd.
Zijn partij telde 55.000 leden.
Hitler voelde zich sterker dan ooit, dus besloot hij zijn 800 SA te gebruiken
om een staatsgreep te organiseren en een mars naar de hoofdstad Berlijn.
Op 8 november, rond 19.00 uur, met enkele honderden gewapende mannen,
hij nam gijzelaars van de regeringsvergadering
in een groot auditorium in München.
Hij wilde met geweld de macht grijpen.
Hitler stormde plotseling binnen, gevolgd door zijn SA
en hij schoot in het plafond.
Vervolgens liep hij naar het podium
en begon te schreeuwen dat de nationale revolutie
was uitgebroken.
Hitler eiste dat de ministers op de bijeenkomst
sluit je bij hem aan om een dictatuur op te zetten en marcheer naar Berlijn.
Maar zijn putschisten hadden hun macht overschat.
Het leger en de politie die hen tegenwerkten, waren beter georganiseerd en beter bewapend.
Twee dagen lang werd er op straat gevochten, maar de nazi's waren geen partij.
De couppoging werd verpletterd.
Hitler werd gearresteerd, beschuldigd van hoogverraad en veroordeeld.
Zijn opkomst leek te zijn ingekort, maar dat was alleen in schijn.
Hij bleef ervan overtuigd dat hij binnenkort Duitsland zou leiden.
Hij had al een nieuwe strategie in gedachten.
Zijn bepalende kenmerk was zijn onwankelbare geloof
in zijn politieke lot ver voorbij alles wat je je maar kunt voorstellen.
In april 1924,
in de Landsberg-gevangenis, het klikken van een typemachine
was te horen vanuit een cel op de bovenste verdieping.
Adolf Hitler liet zijn celgenoot tientallen pagina's uittypen.
Hij was begonnen aan een project dat hem nieuwe energie gaf.
Hij zou een boek schrijven waarin hij zijn politieke filosofie samenvat
en zou het "Mein Kampf" of "Mijn Strijd" noemen.
"Mein Kampf" was de onderliggende structuur van een politiek platform.
Hitler streefde ernaar de woordvoerder te zijn voor alle voormalige soldaten,
vandaar de titel "Mijn strijd".
Hij had het "Onze Strijd" kunnen noemen, maar hij wilde duidelijk laten zien
dat hij degene was die bereid was om de hele weg te gaan,
die alles op zich zou nemen om voor Duitsland te vechten.
Hoewel hij achter de tralies zat, gaf Hitler zijn streven naar macht nooit op.
Hij veranderde alleen zijn strategie toen zijn mislukte staatsgreep
had hem aan het denken gezet.
Op dit punt wilde hij juridisch leider worden
via het stemproces.
Hij wilde de verkiezingen winnen.
Hitlers doel met "Mein Kampf" was om erkenning voor zichzelf te verdienen
als de onbetwiste leider van de nationalistische rechtse beweging.
Een groot boek, een politiek essay van meer dan 600 pagina's
maar een monsterlijk essay waarin hij uitweidde
zijn ultranationalistische ideologie, de racistische theorieën
die hij sinds de jaren 1920 samenstelde.
Hij benadrukte met name de vermeende superioriteit
van de Ariërs over de Joden, waarbij hij de laatsten de schuld gaf van alle
van de tegenslagen in Duitsland.
Hij vergeleek de Joodse religie met een geslachtsziekte, met syfilis.
"Het effect van zijn bestaan lijkt ook op dat van parasieten,
waar hij verschijnt sterven de gastmensen vroeg of laat uit".
Hitler was expliciet in "Mein Kampf" over zijn idee
dat het door Duitsland gedomineerde gebied
een gebied zonder Joden.
Hitler beloofde ook een dominant Duitsland
Zijn model was het grote Germaanse rijk, het rijk dat vóór de Eerste Wereldoorlog,
besloeg een groot deel van Europa.
"Ons doel: de Duitse natie het grondgebied garanderen
waarop het op deze aarde recht heeft".
En dit gebied was immens omdat Hitler alle landen wilde
dat mensen van Duitse afkomst had; Oostenrijk, Hongarije,
Tsjecho-Slowakije en Polen.
En in naam van de superioriteit van het Arische ras,
Hij had zelfs zijn zinnen gezet op Rusland.
Het idee was om uit te leggen waarom hij vocht
en het boek eindigde met de visie van een nieuwe oorlog om deze vitale ruimte te veroveren,
en vanuit dit gezichtspunt, een begrip overbrengen
dat de huidige strijd slechts een voorbereiding was
voor de komende oorlog.
Zijn politieke filosofie was klaar.
Zijn boek zou dienen als basis voor de komende verkiezingscampagnes.
Zodra hij vrijgelaten was, zou Hitler zijn verovering van Duitsland hervatten.
Deze keer zou hij niet te stoppen zijn.
Op 20 december 1924,
Hitler liep uit de gevangenis.
Om via de stembus aan de macht te komen, wilde hij campagne voeren
in het hele land, overtuig iedereen om op hem te stemmen.
Maar om dat te doen had hij veel geld nodig en zijn partij was blut.
Ze waren erg arm.
Een van zijn luitenants zei vaak dat als ze een toespraak wilden promoten
bedoeld om de wereld te transformeren,
ze konden zelfs geen lijm kopen voor de posters.
Hitler moest absoluut geld vinden, heel veel geld.
En er was maar één manier waarop hij dat kon doen: steun krijgen
van de rijkste Duitsers.
Begin jaren dertig waren er een paar extreem
rijke zakenlieden in Duitsland, met name de magnaten van de staalindustrie.
Eigenaars van kolen- en staalfabrieken.
Het probleem was dat Hitler voor deze captains of industry een extremist bleef,
een man die duidelijk niet geruststellend was voor het bedrijfsleven.
2 november 1927, in de Thierschstrasse in München,
Hitler woonde hier op nummer 41.
Op deze dag had hij een ontmoeting met een van zijn eerste
en meest loyale supporters, Hermann Goering.
Göring was een zeer gedecoreerde ster van de Eerste Wereldoorlog,
een zeer populaire gevechtspiloot in Duitsland, en ook een overtuigde nazi.
Maar bovenal had Goering uiterst goede connecties.
Door zijn roem te gebruiken, kon hij een bedrijf beginnen
na de oorlog en ging vaak om met vooraanstaande Duitse zakenlieden.
Hitler stuurde hem daarom
om hun steun te verwerven.
Goering had solide argumenten voorbereid
om geld uit deze mannen te persen.
Hij beloofde fantastische contracten met Hitlers toekomstige regering,
wat miljoenen marken vertegenwoordigt voor hun fabrieken
en bestellingen op volle capaciteit.
Hij baseerde zich op Hitlers "Mein Kampf", liet het herschrijven in zwart-wit
dat om het grotere Germaanse Rijk te construeren,
de prioriteit zou zijn om het land te herbewapenen.
"Wij willen onze wapens terugkrijgen", schreef hij.
En Göring wist hoe hij moest aandringen.
De eerste die zich bij ons gezelschap aansluit zal niet vergeten worden
en zal enorme contracten aanbieden
omdat Duitsland zich zal herbewapenen, etc.
Wees er snel bij, want er is niet genoeg voor iedereen.
Verleid door het vooruitzicht van grote contracten,
bepaalde zakenlieden, sommige van de rijkste,
zich laten overtuigen.
Fritz Thyssen bijvoorbeeld, de staalindustrieel
viel voor de charme van Göring, ook al had hij herhaaldelijk
Hitler tot op dat moment had afgewezen.
Thyssen zette zijn geld op Goering in de veronderstelling dat iedereen zijn partij zou wantrouwen,
maar als Goering zelf geïnteresseerd was, was het veilig om geld in te zetten.
Thyssen zou een beslissende rol spelen in de opkomst van de nazipartij.
Hij opende zijn chequeboekje gul, op een moment dat Hitler het het hardst nodig had.
We vonden een document dat hem plaatst in september 1945,
tijdens een examen afgenomen door de Amerikanen.
Thyssen erkent dat hij financieel heeft gesteund
de nazi's door bij te dragen aan de aankoop van het hoofdkwartier van de partij
in 1927, het Bruine Huis.
De tijd dat we alleen in de achterkamertjes van bars zaten, is voorbij.
Hitler had eindelijk een indrukwekkend gebouw, een comfortabel privéhuis
met lichte kamers.
En boven was zijn privékantoor.
Thyssen was inderdaad heel genereus geweest.
"Ik moet er zelf voor betalen, misschien 200.000
"tot 280.000 mark", zei hij.
Thyssen stopte daar niet.
Hij gaf toe dat hij 20.000 mark per jaar aan de nazi's betaalde
vanaf 1932 om de operationele kosten te dekken.
"Ik gaf hem een aardig bedrag, iets van 20.000 mark.
Dit werd een jaarlijkse bijdrage”.
Dankzij Goering had Adolf Hitler een comfortabel budget
en zou de meest megalomane verkiezing kunnen financieren
ooit in Duitsland gezien.
Hij organiseerde de bijeenkomsten van de mannen in het kleine stadje Neurenberg.
Hij ondernam ook een tournee door heel Duitsland,
en reisden alleen per vliegtuig.
Dit gaf hem een groot voordeel omdat hij het vol kon houden
tot drie vergaderingen per dag terwijl zijn rivalen er maar één konden organiseren.
Hij was de eerste politicus die dit deed, wat eigenlijk een soort aura creëerde
van alomtegenwoordigheid rond zijn persoonlijkheid; hij leek bijna magisch,
met de mogelijkheid om op elk moment overal in Duitsland te zijn.
De nazileider drukte zelfs propagandaposters
met een bombastische slogan, "Hitler domineert Duitsland".
Zijn bijeenkomsten hadden een groeiende impact, steeds meer mensen kwamen erbij.
De opkomst van de nazipartij leek onweerstaanbaar.
En de context was hiervoor steeds gunstiger.
In 1929 trof de Grote Depressie Duitsland.
Het was een ongekende economische crisis.
De werkloosheid bereikte recordhoogten.
De inflatie schoot omhoog.
Het land stond op de rand van een ramp.
Voor een toenemend aantal Duitsers begon Hitler hoop te bieden,
een alternatief voor de traditionele oude partijen,
die het land niet nieuw leven hadden kunnen inblazen.
Ik stel mezelf één doel:
om de 30 of zo politieke partijen te elimineren.
Maar waarom geloofden mensen hem, wat maakte hem anders
van een traditionele politicus?
Omdat ze de anderen niet geloofden.
Hij was moeilijk, hij had in de gevangenis gezeten en was afgewezen,
en hij leek authentiek en sprak de waarheid.
Een slogan die centraal stond in zijn bijeenkomsten zou de harten van de Duitse kiezers raken.
"Duitsland, word wakker".
Er was een hele productie rond de wederopstanding van Duitsland.
Dat moest het symboliseren.
Elke keer, in het begin van de jaren dertig,
dit was een van de campagneslogans, "Duitsland, word wakker".
Met deze strategie gingen de scores van de nazipartij door het dak,
verkiezing na verkiezing.
Terwijl hij eind jaren twintig met drie procent van de stemmen eindigde.
In een paar jaar tijd had hij 18 procent, meer dan 33 procent van de stemmen verdiend.
Het was de leidende partij in Duitsland geworden.
Op 30 januari 1933 bereikte Hitler zijn doel.
Hij werd benoemd tot regeringsleider.
Over 10 jaar, De kleine Beierse oproerkraaier
was de machtigste man in Duitsland geworden.