Hiki ni kipindi kimojawapo tukufu ya Vita vya Pili vya Dunia.
Mnamo Agosti 1944, baada ya miaka minne ya kazi,
Parisians wanaasi dhidi ya Wajerumani,
bila kusubiri kuwasili vikosi vya washirika.
Uasi uliosifiwa na Jenerali de Gaulle
wakati wa hotuba yake maarufu ya Ukumbi wa Mji.
Paris, iko huru!
Kuachiliwa mwenyewe,
kuachiliwa na watu wake kwa msaada
na muhtasari wa Ufaransa nzima!
Epic iliyoandikwa katika kumbukumbu zetu,
ambapo Wafaransa wana jukumu bora.
Lakini ni rahisi hivyo?
Watu wa Paris Je, aliasi kweli?
Na ukombozi huu pia mfano kama tungependa?
Na picha mpya,
za watu binafsi,
na mashahidi wa mwisho wa moja kwa moja.
Tunataka kukuambia hadithi ngumu zaidi.
Hatukujua kama walikuwa watu nani alikuwa kweli,
alipinga, akapiga risasi,
au ni nani alikuwa ameanza cuff kuzunguka mkono.
Sikujua nimpige nani.
Wajerumani, wakomunisti...
Kulikuwa na watu wengi waliohitaji kulipiza kisasi!
Kosa nililofanya ni kuwa nalo alikutana na Mjerumani,
lakini sijutii!
Kama tungeweza kuzikata vipande vipande, Wajerumani wangefanya hivyo.
Nilijua nini kinatusubiri,
tulikuwa tunaenda kuwekwa mbele ya ukuta na kunyongwa.
Miaka 70 baadaye,
tazama nyuma katika moja ya matukio funguo za historia yetu.
Uasi pekee wa kweli maarufu wa mwaka 44.
Uasi uliokuwa mbali sana kushinda mapema
na ambayo inaendelea leo kutuhoji.
Aprili 26, 1944.
Tuna miezi minne kabla ya ukombozi wa Paris,
mwezi mmoja kabla ya kushuka.
Katika ukumbi wa jiji, Marshal Pétain inashangiliwa na umati.
Wajerumani wanaomiliki Ufaransa kila wakati,
ilimruhusu kuondoka Vichy kwa siku kadhaa.
Swali: Wanamshangilia nani?
Hawa makumi ya maelfu ya wakazi ambao wanaimba Marseillaise,
marufuku na Wajerumani tangu miaka minne...
Mtu ambaye, huko Vichy, alishirikiana na mkaaji?
Au askari ambaye, robo karne iliyopita huko Verdun,
kuwaongoza kwa ushindi.
Siku zilizotangulia ziara ya Pétain,
washirika wanaojiandaa kuteremka,
mabomu miundombinu Kijerumani,
kambi, njia za reli,
viwanda.
Wakazi 1,000 wa mkoa wa Paris, alikufa chini ya mabomu.
Mtihani mpya kwa Wafaransa waliofadhaika zaidi,
kuchanganyikiwa zaidi kuliko hapo awali
na ambayo inamnufaisha marshal mzee.
Jacqueline Lajoie, mwenye umri wa miaka 18 wakati huo.
Wamarekani walipiga nyumba kwa bomu ya babu na babu yake huko Seine-et-Marne.
Walichukua kila kitu kijiji mfululizo,
ngome ya kuruka,
aliyeharibu kijiji kizima!
Hakuna nyumba iliyoachwa imesimama.
Unajua, tulinaswa.
Hatukujua.
Ni nini kinaendelea? Kwa nini wanafanya hivi?
Tulijua baadaye kwamba ilikuwa kuharibu jeshi la Ujerumani.
Wafaransa wamekamatwa,
wameshikwa katika mikanganyiko yao
na kujaribu kuishi kwa mtihani huu mpya.
Katika Saint-Ouen, familia ya Péchoux,
filamu za mabomu ya Washirika.
Hapa kuna Jean-Claude mdogo katikati ya magofu.
Wasiwasi.
Kulikuwa na makazi ambayo yalikuwa ya haki karibu na nyumba yetu,
ilikuwa katika ghorofa ya chini ya jengo.
Tulikuwa huko, tumefungwa, imefungwa kwenye vibanda,
pishi iliyovingirishwa.
Tulikuwa tumejaa watu 30 au 40,
kwa mshumaa tu, ingeunda hofu safi na rahisi.
Ilikuwa ni tishio.
Haikutoa hisia,
kwamba ilisaidia na ukombozi ujao.
Hii inaweza kuja kama mshangao, lakini katika chemchemi ya 44,
hatari wakati mwingine inaonekana kuja washirika zaidi kuliko Wajerumani.
Kulingana na filamu hizi za amateur akageuka na askari,
wakaaji wangekuwa karibu bila madhara.
Katika Paris, kuna karibu 25,000,
mara nyingi mzee au mchanga sana.
Mbali na vitengo vichache vya SS,
kazi nyingi katika utawala.
Filamu hii ndogo ilirekodiwa na Mjerumani,
Wolfgang Lemke.
Siku hiyo alisafiri mtaji na marafiki.
Tunawezaje kufikiria kuwa mitaa hii amani inaweza kuwa hivi karibuni,
eneo la vita vikali?
Safari yao inaendelea kwa ndege kwa muhtasari wa mji mkuu.
Kana kwamba jiji ni lao.
Katika Paris, tofauti na majimbo,
Wajerumani hawana tabia sio kwa wakazi,
lakini kana kwamba walikuwa nyumbani.
Waliomba mamia ya majengo katika vitongoji vyema.
Na kila mahali, wanahisi salama.
Kama hapa Place de l'Opéra, ambapo Kommandantur iko.
Hakuna ulinzi, hakuna waya wenye miba,
hakuna ubishi.
Kizuizi rahisi mbele ya hoteli ya Meurice,
ambapo kamanda wa Paris alianzishwa.
Wakati wa kutaka kuwaondoa Wajerumani,
Parisians wengi wanaonekana wakiwa wamejipanga kwenye kazi hiyo.
Sikiliza kile mwanafunzi wa shule ya upili anasema umri wa miaka kumi na nne wakati huo.
Muigizaji wa baadaye Claude Rich.
Wakati huo huo, kaka yake anapigana nchini Italia dhidi ya Wajerumani.
Wajerumani niliowaona, walikuwa walinzi.
Sikuwa na chuki.
Ni hasa baada ya Vita tulijifunza,
kambi za mateso na hayo yote.
Kabla,
ni nini kilinivutia,
ni kwamba Wajerumani alikuwa na harufu.
Na harufu waliyokuwa nayo, ilikuwa tumbaku ya mashariki.
Tulipopita mbele gari la Ujerumani,
tuliweza kunusa harufu ya mashariki.
Ilikuwa ni safari, hawakuwa Wafaransa.
Hapa kuna mmoja wao,
Koplo Hans Albrecht.
Asili kutoka Stuttgart,
alikuwa na uhusiano wa kimapenzi wakati huo na msichana mdogo wa Kifaransa.
Fernand de Lamare,
mpenzi wangu huko Paris.
Alifanya kazi katika kambi yetu.
Kwa Kijerumani, tulimwita Fernande.
Lakini mimi, Nilijua ni Fernande.
Karibu na Arc de Triomphe kulikuwa na sinema ndogo.
Mara nyingi nilienda huko pamoja naye.
Tulikuwa tunaenda kujificha kwenye nyumba nzuri mahali kwa wapendanao.
Aina ya rotunda katika mraba.
Alikuwa mmoja wa wale waliofikiria kwamba sisi Wajerumani
walikuwa bora zaidi.
Licha ya kukataliwa kwa jumla,
WaParisi wanajionyesha na adui.
Kwa riba.
Au kwa mapenzi.
Kama huyu Lido usherette ambaye hukutana afisa kwenye boulevards.
Nilipita karibu na cafe Nasturtiums na alikuwa ameketi hapo.
Na ghafla, Nilimwona nyuma yangu
na akaniambia: "Unatembea, bibi?"
Nikasema ndio.
Aliniambia kuhusu vita.
Na baada ya, nilimuuliza maswali,
juu ya Wajerumani
na ilinivutia.
Na kisha tulionana tena,
na kisha niliipenda.
Aliandika mashairi,
juu ya miti, juu ya asili.
Walikuwa wavulana wazuri.
Alikuwa mzuri, mrefu, blonde na macho ya bluu.
Paris ilikuwa moyoni mwangu.
Kutoka sinema hadi cabaret kupita karibu na Lido,
taasisi hizi zote zilikuwa zikifanya kazi kama wakati wa amani.
Kwa sisi, swali lilikuwa kujua unachoweza kula au kunywa huko.
Pombe, wanawake, karamu.
Mafichoni hata hivyo,
wenyeji waliokandamizwa bila huruma,
kuandaa uasi.
Dhidi ya wakaaji na dhidi ya itikadi zao.
Mbaya zaidi ambao ulimwengu haujawahi kuona.
Tunawaita FFI,
Vikosi vya Ufaransa vya Mambo ya Ndani.
Wao ni wa kila mtu mwenendo wa kisiasa,
kulia na kushoto.
Je, kuna wangapi huko Paris?
Hatutawahi kujua.
Makumi ya maelfu.
Lakini wana silaha chache sana.
Miongoni mwao, mwanaharakati Mkomunisti mwenye umri wa miaka 25,
Cécile Rol-tanguy.
Tunamwona hapa na mtoto wake na pram,
ambamo anajificha bunduki ya mashine.
Na mumewe Henri Rol-Tanguy,
mkuu wa FFI wote kutoka mkoa wa Paris,
alihusika kumfukuza mkaaji.
Ilikuwa ufashisti.
Tulijua vizuri kuwa kuna watu wazuri, bila shaka.
Lakini ni nini kilinigusa sana, hao ndio waliopigwa risasi.
Baba yangu alifukuzwa, hatukujua alikuwa wapi.
Kila kitu kilikuwa kisichostahimilika.
Sisi ni watu wakuu baada ya yote.
Tulifanya mapinduzi.
Bado tunajua,
ili tuweze kushiriki,
kwa maasi na hayo yote.
Lazima tuamshe hisia za kitaifa,
uasi dhidi ya kazi hii,
wasiostahili watu.
Ili kujiandaa kwa maasi,
wapiganaji wa upinzani wanatafuta kutoa mafunzo kwa idadi ya watu,
kwa kuzidisha vitendo vya ishara.
Kama hapa 1942 huko Étoile,
wanaposumbua sherehe ya Ujerumani.
Lakini upinzani ni mdogo ikifuatiwa na Parisians.
Tuliwaita magaidi.
Kwa sababu aliua. Alikuwa gaidi.
Hata kama alikuwa Mjerumani, alikuwa anakuja,
kwa kisu kwa usifanye kelele,
kisha kwenda kuhama...
kisu nyuma, yule jamaa akaanguka...
Tulikuwa kama, "Hii ni nini? Ina maana gani?"
Na baada ya,
kwa hivyo tulikuwa na redio ambayo tulisikiliza licha ya kila kitu,
Walituambia: “Hapana, wao si magaidi,
Ni wapiganaji wa upinzani.”
Tulikuwa tumechukua upande fulani tu.
Tungeweza kufanya nini?
Hatukujua upande gani ukombozi ungekuja.
Atakuja siku moja, ilikuwa hakika, lakini lini?
Wapi na nani? Hatujui.
Juni 6, 1944.
Tukio ambalo linabadilisha kila kitu.
Askari washirika 150,000 ardhi huko Normandy,
kuikomboa Ulaya kutoka kwa Unazi.
Hapa ni London
Makao Makuu ya Amri Kuu Vikosi vya Usafiri vya Washirika
amechapisha taarifa ifuatayo kwa vyombo vya habari.
Chini ya amri wa Jenerali Eisenhower
majeshi ya majini washirika imeanza asubuhi hii
kutua kwa majeshi ya washirika kwenye pwani ya kaskazini ya Ufaransa.
Nakumbuka !
Naelewa...
Kwa hivyo huko ni, moto wa nyika!
Moto wa nyika.
Nilikuwa kitandani kwangu
na ninasikia kelele ndani ya Nyumba.
Pengine alikuwa mama yangu waliosikia habari hizo.
Nilifurahi sana. Hatimaye, Kitu kitatokea!
Tulianza kwa kutengeneza bendera.
Hiyo ni, tuko huru! Wanaenda Watoe akina Kraut nje ya mlango!
Walikuwa Boches au Schleus.
Tuliwatendea hivyo.
Tutakuwa huru. Lakini tulijua kwamba isingekuwa mara moja.
Ilinivutia sana, kutoka hapo,
tulifikiria hilo tu.
Nililia.
Nililia kwa sababu nilisema:
"Ndio hivyo, wataondoka,
Tutawaumiza."
Katika siku zifuatazo,
Majaribio ya propaganda ya Nazi ili kuonyesha kwamba Wafaransa
kuchukua upande wa mkaaji dhidi ya Washirika.
Tazama picha hizi zilizorekodiwa kwenye kituo kutoka Kaskazini kwa ombi la Wajerumani.
Katika kulipiza kisasi kwa mashambulizi ya mabomu, kikundi kidogo cha WaParisi,
wafanyakazi kudhulumiwa Askari washirika,
alichukuliwa mfungwa huko Normandy.
Pia kuna sherehe hii kushangaza,
kwa Invalides.
Wiki 3 baada ya kushuka,
Waajiri wapya 1000 wa wanamgambo wa Ufaransa,
kula kiapo chini ya salamu ya Nazi,
wapinga Wakomunisti, Wasemiti,
hao ndio ambao kwa miezi kadhaa. fukuza upinzani
na Wayahudi pamoja na Wajerumani.
Picha nyingine, siku hiyo hiyo, kwenye ukumbi wa jiji,
maelfu ya watu wa Parisi wanakuja kuheshimu mabaki ya mwanamgambo
na mshiriki Philippe Henriot.
Tunaambiwa kwamba sisi sio wazalendo kwa sababu tunakubali,
sera ya ushirikiano pamoja na Ujerumani.
Kwa miezi, Philippe Henriot iliwasha hadhira,
kupitia hotuba zake za redio.
Ameuawa tu kwa Upinzani.
Picha hizi kutoka Julai zinasumbua.
Lakini wanapotosha.
Kwa sababu tangu kutua, bila kuonekana chochote,
usawa mpya wa nguvu makazi katika mji mkuu.
Wajerumani walikuwa kiasi kidogo kiburi.
Halikuwa jambo lile lile tena.
Kulikuwa na mageuzi,
nzuri kwetu na nzuri kidogo kwao.
Tulikuwa na hisia kwamba Wajerumani walikuwa wakijiondoa,
kidogo kama chaza chini ya limau.
Walirudi nyumbani,
katika makamanda, katika kambi,
tuliwaona wachache.
Kwa upande mwingine, Parisians walivamia kwa furaha,
kidogo ya barabara.
Hao ndio waliopita mitaani, tuseme.
Ishara ndogo, lakini inayoonyesha.
Wakati risasi daima wanaadhibiwa na kifo,
waandishi wa habari filamu Wajerumani kwenye kamera iliyofichwa.
Anakaribia mita chache askari,
licha ya kelele za kamera zao.
Kama Wajerumani tayari hazikuwa za kutisha tena.
Huu ni wakati ambapo upinzani anaamua kupiga pigo.
Huyu ni Robert Chambeiron,
aliyekuwa naibu wa Jean Moulin.
Chini ya utambulisho wa uwongo,
ni mmoja wa wajumbe wa Baraza Upinzani wa Kitaifa.
Sasa tuna hakika,
kwamba Wajerumani haziwezi kushindwa
na hakuna sababu sio kupigana
na kwamba tukipigana, tunaweza kushinda.
Tuliamua katika Baraza la Kitaifa wa Upinzani,
kuadhimisha Julai 14, 1944,
kwa maandamano makubwa.
na tutatoa kauli mbiu kwa wanawake na wasichana
ya Paris kuchukua barabarani,
na nguo nyekundu, mikanda ya bluu,
bodi nyeupe kuona gwaride la bluu, nyeupe, nyekundu,
chini ya pua za Wajerumani siku ni kubwa Julai 14.
Tarehe 14 Julai mwaka huu wa kihistoria.
picha hizi chache tu zimebaki risasi kwa busara,
ambazo zinaonyesha nembo za rangi tatu kuuzwa kwa pua na ndevu,
Polisi wa Ufaransa na Wajerumani,
ambayo haijibu tena.
Siku hiyo, waandamanaji 100,000,
hasa wanaharakati wa mrengo wa kushoto,
gwaride katika mkoa wa Paris, kama inavyothibitishwa na picha hii,
Picha zilizochukuliwa karibu na mji Vitry-sur-Seine.
Ripoti kutoka kwa Chama cha Kikomunisti anataja bendera,
mabango,
vipeperushi vilivyosambazwa katika maandamano hayo.
Tunaimba Marseillaise kinyume na mkaaji.
Kama mazoezi ya mavazi kabla ya uasi.
Katika Paris,
wakazi wanaanza kukubali bei ya kulipa kwa ajili ya kuachiliwa kwao.
Mwisho wa vita,
tulipoona ngome kuruka njoo,
ambayo siku zote yalikuwa ya juu sana, wengi sana,
na kulipokuwa na jua, tulikuwa na hisia ya kundi la nyuki
na ilikuwa...
Watu walikuwa wakitoka nje, hawakuenda kwenye makazi,
walikuja, walitaka kuwaangalia
na watu wakapiga kelele: “Bomu!
kuua Em!"
Tulikuwa tumejifunza chuki na kukubali vita.
Wakiwa wamejikita katika ngome zao,
Wanajeshi wa Ujerumani anza kuogopa.
Tazama picha hizi inaonekana haina madhara,
iliyochukuliwa kwenye kambi ya Clignancourt.
Tunaona wafanyakazi wa utawala huko wa Jeshi,
zaidi mzee,
kupokea haraka mafunzo ya kijeshi.
Nyuma ya facade inatabasamu,
bado wanaiamini?
Ilikuwa wakati mbaya sana kutokuwa na uhakika huu.
Sisi guessed twist kwamba itachukua.
Tulijua hatuna nafasi kuyashinda mataifa ya Marekani
na Waingereza.
Kutoka chumbani kwangu katika Hoteli ya Ufaransa,
Nilichungulia dirishani,
Niliona ndege zikipita Kiingereza na Amerika,
ambayo yalikuwa yakiruka chini sana na nikajiambia:
"Itatoa nini ikiwa wanaweza kuiba hivyo bila kuadhibiwa?
Lakini kwa ajili yetu, hapakuwa na chaguo.
Tungeweza kufanya nini? Kwa jangwa?
Siku moja, mwanamke wa kusafisha, ambaye alizungumza maneno machache ya Kijerumani na kuniambia:
“Hutaki kuja na mimi?
Njoo nami."
Ningeweza kumfuata.
Na pengine angenificha katika nyumba yake lakini ...
Mimi, dhamiri yangu, jukumu langu kama askari,
huo ungekuwa ni kutoroka.
Ingekuwa imevunja moyo wangu kuwaacha wengine
na kutoweka kimya kimya.
Waliogopa, kwamba, kuogopa,
waliogopa.
Sijui.
Wacha wapate madhara,
kwamba Wamarekani,
usifanye vizuri sana.
Waliogopa kwamba Wamarekani wana tabia,
kama wao, tabia,
hatujui kamwe!
Tulikuwa na jambo moja tu akilini,
jitokeze salama kutoka kwenye kinamasi hiki.
Tulikuwa tumekubaliana na wazo hilo kurudi nyuma.
Vita hii ilikuwa kupotea hata hivyo.
Nini hakuna askari wa Ujerumani bado hajatambua,
ndio zaidi viongozi wa Wehrmacht,
jeshi la kawaida, ni mawindo ya mashaka sawa.
Na kwamba katika Hoteli ya Majestic, ambao ulinzi wao umeimarishwa,
Carl-Heinrich von Stülpnagel,
mkuu wa utawala kijeshi nchini Ufaransa,
mpinga-Nazi, pia anatafuta,
kumaliza vita.
Julai 20, 1944,
siku ambayo inaweza kubadilika mwendo wa historia.
Katika Prussia Mashariki, shambulio la bomu,
iliharibu makao makuu ya Hitler
na kelele hukimbia kwamba Führer amekufa.
Jenerali von Stülpnagel ni mmoja wa waliokula njama.
Anaita jioni hiyo hiyo wasaidizi wake katika Hoteli ya Majestic,
akiwa na Luteni Scheft.
Wajumbe wa wafanyakazi wa jumla walikuwa ofisini.
Tuliambiwa: "Mabwana, Führer amekufa."
Scheft, tuonane mara moja yupo Saint-Germain-en-Laye.
Nenda kukata masafa ya SS na huduma za ujasusi.
Watawekwa ndani Wakati wa usiku.
Hii ndio operesheni ambayo wengi walitarajia.
Wakati wa usiku, bila mtu yeyote haitambui,
SS wa Paris wanakamatwa
na jeshi la kawaida, Wehrmacht, kuchukua nguvu.
Hadi habari zinapotoka kutoka Ujerumani.
Peke yako au karibu miongoni mwa washirika wake,
Führer alinusurika kimiujiza
na mashambulizi ni kushindwa.
Mwitikio wa Hitler haukukoma.
Stülpnagel amenyongwa katika gereza la Berlin,
huku Paris jenerali anateuliwa ambao hawakuwahi kuasi amri.
Dietrich von Choltitz.
Misheni yake, kuandaa ulinzi wa Paris.
Jenerali huyo alikufa mnamo 1966.
Mtoto wake Timo von Choltitz,
alikubali kukutana nasi.
Huyu ni baba yangu na mimi.
Haionekani vizuri kabisa zote mbili!
Na hapo unamwona na askari wake,
baada ya Vita vya Rotterdam.
Ilikuwa huko Rotterdam, mnamo 1940.
kile kinachoonekana mara ya kwanza hadharani kwa ujumla,
wakati jiji linaharibiwa na jeshi la anga la Ujerumani.
Tunaipata baadaye katika USSR,
ambapo anaharibu miji ya Sevastopol,
Kyiv, Kharkov na wengine wengi.
Alikuwa na sifa,
kuwa mharibifu katili wa miji.
Ilikuwa ni moja ya mikakati Wajerumani kutumika katika Urusi.
Walikaribia kuharibu kila kitu katika njia yao.
Kila nyumba, kila ghala ilichomwa moto,
iwe ni jiwe au mbao.
Kila kitu kiliharibiwa wakati wa mapumziko kutoka Moscow.
Ilikuwa kanuni ya ardhi iliyoungua.
Baba yangu alizungumza na Hitler ya ulinzi wa Paris.
Alijua kabisa kwamba atapewa amri ya kuifanya uwanja wa magofu.
Kulikuwa na askari 22,000 huko,
ambaye angeweza kuhesabu.
Hii ndio kesi ya Sajenti Blache,
kuwajibika kwa kitengo cha mawasiliano katika arrondissement ya 15.
Nilikuwa fundi wakajiambia:
“Mtu huyu ana kipaji, ataweza chunga milipuko."
Kwa hivyo nilitumwa kundi la waanzilishi,
ambapo nilifundishwa kushughulikia vilipuzi,
kuwaanzisha...
Nilirudi kwenye kitengo changu na walituletea vilipuzi.
Wakati huo huo, huko Normandy.
Stalingrad ya Magharibi, kama Wajerumani watakavyoita.
Tangu kutua,
Majeshi ya Hitler yanapinga Washirika upinzani mkali,
karibu shabiki,
kama askari anagundua Mmarekani Werner Kleeman.
Wajerumani walikuwa washupavu na wakali
na kifo hakikuwa na maana kwao.
Siku 3 za kwanza, tulizunguka kundi la Wajerumani 6
na kamanda wetu wa kampuni akawataka wajisalimishe
Wakajibu: “Hapana!”
Kwa hivyo tulitumia mpiga moto wetu na tukaichoma.
Wao ni aina ya washupavu tuliyokuwa nayo mbele yetu.
Mnamo Agosti 1,
Washirika walipata uimarishaji kati ya watu 15,000 wa Ufaransa,
wa kikosi cha pili cha silaha,
alishuka kwa zamu huko Normandy.
Kutoka Afrika Kaskazini kupitia Uingereza,
iliyoongozwa na Jenerali Leclerc,
hawa Wafaransa wana uchu.
Ila Paris.
Sote tulikuwa na matumaini kwamba tunaweza,
baada ya kuvuka Normandy,
kufika Paris, mji mkuu ya Ufaransa na kulipiza kisasi.
Ilibidi twende haraka, sote tulikuwa tunafahamu,
kwa sababu ni Paris si kwenda kuruka?
Wajerumani wanafanya nini walikuwa wanaenda kubomoa huko Paris?
Mwanzoni mwa mwezi wa Agosti,
baada ya miezi miwili ya mapigano,
Wamarekani wa Jenerali Patton
kuweza kuvunja mistari Wajerumani katika Avranches.
Lakini wafanyakazi wa jumla wa Allied ambayo DB ya pili inategemea,
anataka kukwepa Paris Kaskazini na Kusini,
kuepuka makabiliano ya moja kwa moja.
Kulingana na mipango wa Generalissimo Eisenhower,
Paris itakombolewa wakati huo mwezi wa Septemba,
wakati Wakuu wa Allied wakielekea kuelekea Ujerumani itakuwa imepita.
Jenerali Eisenhower na Jenerali Bradley,
hakutaka kukomboa jiji,
kwa sababu hawakutaka mapigano yoyote kutoka mitaani, kutoka nyumba hadi nyumba.
Mapigano ya mitaani yanapigana kutoka kwa nyumba kwa mwingine, ni mbaya zaidi.
Tuliambiwa kuwa lengo haikuwa kuikomboa Paris,
bali kuua Wajerumani.
Tulitamani kushinda vita,
njia yoyote ya kuchukua kuwapiga Wajerumani.
Katika Paris, kunyimwa habari,
wakazi kupuuza vitisho ambazo zinawaelemea.
Hatukuweza tena kusikia London,
tangu kitambo.
Ilikuwa inachanganya sana kwamba hatukuweza kusikia chochote tena.
Kwa hivyo kimsingi, tuliishi,
tuliishi sasa,
tuliishi kila siku kidogo kama watoto wadogo sana kufanya.
Kama ushahidi, filamu hii ya kushangaza,
alipigwa risasi na familia ya Péchoux,
Agosti 15 kwenye ukingo wa Marne.
Wao ndio walikuwa wakipiga picha Mabomu ya Marekani.
Wakati huu, wakati Washirika wako bado mamia ya kilomita mbali,
wenyeji huoga katika mito,
kama vita ilikuwa hitimisho lililotangulia.
Nikiona picha ambayo baba yangu alirekodi wakati huo,
bila shaka, hakukuwa na wasiwasi,
bali kubwa kutolewa kwa idadi ya watu,
ambao kwa kweli walikuwa na furaha 100%.
Nadhani walikuwa nayo uaminifu kweli,
kwamba mambo yalikuwa yanaenda sawa, karibu isiyoweza kutenduliwa.
Bado tulikuwa katikati vita katika nukuu,
lakini roho walikuwa nazo tembea kwa bidii,
kusema : "Hiyo ndio, tuko mwisho!"
Katikati ya Agosti,
WaParisi wako mbali kufikiria upinzani huo,
inakaribia kupiga pigo kubwa
na kutupa nguvu zake zote katika vita.
Kwa upinzani, haiwezekani kusubiri tena washirika bila kufanya chochote.
Huko Paris, awamu mpya huanza, uasi.
Kama mwezi uliopita, Julai 14,
wito wa hujuma na mgomo unazinduliwa,
kuelekea wafanyakazi.
Maelfu ya watu acha kazi.
Lakini wakati huu,
kupigana.
Hakuna treni zaidi,
hakuna umeme tena au karibu.
Hakuna polisi tena mitaani.
Wao pia wamegoma.
Katika masaa machache tu,
maisha yanasimama katika mkoa wa Paris.
Bado nilikuwa nimechoka kwa sababu sikuwa tena,
uhusiano na Paris,
lakini niliona ni kawaida.
Nilielewa kwamba alikuwa akienda kitu kutokea.
Watu walipaswa kufundishwa Mfaransa katika vita.
Hatukuweza kuruhusu watu wa Ufaransa,
mbali na ukombozi wake mwenyewe.
Mazingira ya mkesha wa silaha,
katika viwanja vya majengo, Wajerumani kuchoma kumbukumbu zao.
Wanaondoa samani, mara nyingi kuibiwa, kwa Ujerumani.
Wanawafukuza wale ambao hawatakuwapo haifai katika vita.
Gestapo, washiriki fulani.
Hawakuweza kunichukua.
Robert alikuwa amesema, kabla ya haya yote:
"Nitarudi kwa ajili yako."
Lakini walikuwa wakinipeleka wapi?
Agosti 18, 1944,
mvutano uko kwenye kilele chake.
Misafara mikubwa ya kivita ya Wajerumani,
kutoroka kutoka Normandy,
kuvuka mji mkuu kutoka magharibi hadi mashariki.
nilikasirika,
kufikiria kwamba wanaweza kuondoka bila kufukuzwa.
Ni kweli sentensi hii hiyo ilinijia.
Hatutawaacha kuondoka hivyo.
Na kwa hivyo mume wangu ambaye alijua mambo,
ambayo sikujua, alinituliza.
Lakini, usikasirike, subiri,
utaona kesho.
Siku hiyo, Henri Rol-Tanguy,
anatoka kwenye mkutano na viongozi wa upinzani,
katika cafe katika saba mtaa.
Harakati tofauti huja kukubaliana,
juu ya kuzuka kwa uhasama.
Nilirudi nyumbani Montrouge,
Katikati ya usiku, na kwa hofu ya kushutumiwa,
mkuu wa FFI azindua,
uasi maarufu wa mara moja.
Mume wangu aliniambia, "Utapiga."
Lakini ilikuwa saa 3 asubuhi.
Nilimwambia: "Katika jengo kama hii, siwezi kuandika,
hiyo inaleta kelele."
Na kwa hivyo nilizunguka,
kadiri nilivyoweza kuileta hadi saa 6 mchana.
Kisha saa 6 asubuhi nilipiga.
Akaondoka na karatasi.
Amri ya Agosti 19 ambayo inasemekana,
kwamba maasi yatafuata.
Maandishi ya Rol-Tanguy yamechapishwa na plasta katika mji mzima.
Kwa kila mtu wake, kulingana na maneno ya wakati huo.
Baada ya miaka minne ya kazi,
kudhalilishwa, kuteswa.
Waparisi wanaitwa ili kuungana na FFI
na kwenda kwenye mashambulizi.
Kofi ya mkono.
Kutumia Cocktails za Molotov na bunduki za zamani.
Wapiganaji wa upinzani wanatoka siri,
kumsumbua adui na kujaribu kukamata silaha zao.
Kama msichana huyu mdogo Anne-Marie Dalmaso,
ambaye ananyakua bunduki yake kwa Mjerumani aliyejeruhiwa.
Kabla ya kumuweka mbali.
Umri wa miaka 22 tu.
Au George Duxon,
mkongwe huyu wa 1940,
alitoroka kutoka kambi ya wafungwa,
ambaye alilipua tanki Kijerumani na grenade.
Walikuwa mashujaa kwangu.
Ilikuwa bado miaka 4 na nusu,
kwamba tuliishi maisha ya wanyama,
iliyochukuliwa na Mjerumani.
Hakukuwa na chochote kilichosalia.
Hakukuwa na kiburi tena, hakuna heshima tena...
Na ghafla ikawa ndoto,
ambayo tulifanya kila siku kusikiliza redio ya London,
tunawaona watu hawa waliokuwa wakiwapiga risasi,
mbele ya kila mtu.
Moyo wa vita upo hapa,
katika makao makuu ya polisi, katika Île de la Cité.
Askari polisi 2000 waliokuwa mgomo tangu Agosti 15,
wamechukua jengo lililodhibitiwa na mamlaka ya Vichy.
Mwanafunzi katika shule ya uhandisi,
anayetaka kupigana anajiunga nao.
Kulikuwa na fujo kubwa katika ua wa mkoa.
Kulikuwa na lori, magari,
magari kuharibiwa, kulikuwa na kila kitu na ulimwengu wa mambo.
Wajerumani walikuwa wakipita kwa malori na walipiga risasi kila wakati.
Na nilikuwa na bastola kidogo.
Na ninakubali, nilianza kwenye dirisha na bunduki yangu,
na nikapiga.
Ndani ya lori hili linalowaka moto ni Mjerumani Blache.
Nilipiga kelele, "Kila mtu atoke!"
Miongoni mwa wale waliokuwa wameruka kutoka kwenye lori, watano walijeruhiwa chini.
Bado nakumbuka moja wao walionisihi:
"Bernard, nisaidie!"
Alikuwa amepigwa risasi tumboni.
Nitakumbuka kila wakati kwa sababu Bado ni tamasha la kusikitisha.
Rafiki yake ambaye alikuwa akitetemeka kwa hofu,
aliyekuwa akilia
na ambayo ilionyesha picha ya familia yake.
Umbali wa mita mia chache,
wakazi wa mtaa huo tazama tukio.
Kila mara moja tuliguswa,
umati ulinguruma kwa furaha.
Nikasema, “Tutawashambulia!”
Nilikuwa na bunduki, bastola na mabomu mawili
na nikapiga kelele: "Mbele, bunduki hewani!
Tunavuka daraja tukipiga kelele na tutaona kitakachotokea."
Na huko, wale wote waliokuwa kwenye Place du Châtelet,
wakakimbia.
Katika masaa ya kwanza,
wakazi wachache wanajiunga na FFI.
Wengi hutazama mapigano,
wakati mwingine kujifanya kushiriki,
kama Georges Marcel anavyosema, Upinzani wa Gaulist.
Wakati wa maasi, idadi ya watu wa Parisi,
sehemu kubwa alikaa nyumbani,
hawakuwa ndani mitaani huku kukiwa na milio ya risasi.
Walishuka kuwa na inaonekana kushiriki.
Sijui ni nini, walikuwepo. Waliangalia.
Mara tu gari la Ujerumani au gari la pembeni au kitu kingine kilifika,
walikuwa wakirudi nyuma kwa kasi kwenye ngazi za nyumbani.
Huko waliitwa shomoro wa kuogofya.
Siku inayofuata, kikundi cha Gaulist kinawekeza,
moja ya alama za Paris, pia kudhibitiwa na Vichy.
Ukumbi wa Jiji.
Tulitiwa moyo sana,
tuliambiwa kwamba tulipaswa kuchukua ukumbi wa jiji
na tukaondoka kwenda kuchukua hoteli mji wa Paris na kuishi huko.
Hatukusita hata sekunde moja.
Tuliingia haraka, bila upinzani.
Wafanyakazi wote walikuwa wanaondoka, kila mtu alikuwa amekwenda!
Walikimbia kutoka ukumbi wa jiji!
Tulipata milki tena,
kutoka ukumbi wa jiji la Paris.
Tulikuwa tunaenda nyumbani.
Kwa silaha, wananchi!
Unda vikosi vyako!
Hebu tutembee! Hebu tutembee!
Ni damu chafu tu...
Hali isiyofikirika Siku chache zilizopita.
Wakati Wajerumani bado wako kila mahali huko Paris
na kwamba wanayo mizinga kadhaa kadhaa,
mtu kutoka De Gaulle, Marcel Flouret,
iliyoangaziwa hivi karibuni kutoka Algiers,
anachukua madaraka kama gavana,
kwa niaba ya serikali ya muda wa Jamhuri ya Ufaransa.
Katika dakika chache,
nguvu mpya inayoongozwa na Gaullists huundwa katika moyo wa Paris,
dhidi ya Wajerumani, lakini pia kumiliki ardhi,
dhidi ya wakomunisti katika mtazamo wa baada ya vita.
Miongoni mwao, wanasiasa,
lakini pia wanafunzi, wasomi,
wote wanaojitolea na bila uzoefu wa kisiasa.
Hapa katika ofisi ya mkuu wa mkoa,
Charles Pegul de Rovin,
ambaye aliuza bunduki yake dhidi ya bunduki ya mashine.
Wakati tayari,
mizinga ya kwanza inasikika.
Safu ya Kijerumani inafika, ya mizinga,
ambaye alikuwa akipanda ghuba.
Kulikuwa na mwendesha baiskeli Mjerumani mbele,
afisa katika turret ya tanki, nje.
Na amri zinatolewa:
"Zaidi ya yote, hakuna mtu anayepiga risasi."
Kamilifu.
Kuna c***,
ambaye huchukua bunduki yake na "sufuria", mwendesha baiskeli angani.
Na wakati huo,
afisa anarudi,
hufunga turret na kanuni iliyoelekezwa kwenye ukumbi wa jiji.
Na kama mimi ni Mkatoliki na muumini,
Nilifanya ishara yangu ya msalaba. Nikasema: "Imekwisha,
vita imekwisha, atafanya haribu ukumbi wa jiji."
Alipiga kanuni. Ilikuwa imekamilika.
Je, alipokea amri au alikuwa na haraka ya kuondoka,
kwa sababu kulikuwa safu nzima nyuma ...
Wakaendelea.
Wajerumani ndio wamegundua karibu kwa bahati,
kwamba ukumbi wa jiji, baada ya kituo kikuu cha polisi,
iko mikononi mwa Upinzani.
Tuliogopa wangeingia katika ukumbi wa jiji,
kwa sababu mizinga ingekuwa nayo inaweza kuvunja mlango
na kuingia kwenye ukumbi wa jiji.
Na hilo lingekuwa janga.
Saa chache baadaye, mizinga imerudi.
Wanashambulia jengo.
Lakini kwa mara nyingine tena,
wanaondoka mahali hapo bila sababu za msingi.
Siku ya pili ya maasi, swali ni halali.
Jenerali von Choltitz anataka nini?
Kwanini asishambulie kwa jengo lililoshindwa na Resistance,
wakati huo huo, Warsaw,
mji mkuu wa Poland, ambaye pia alisimama,
inaharibiwa na jeshi la Ujerumani.
Baba yangu alijua lazima kuanza uharibifu wa Paris.
Kwa Notre Dame,
Kilo 1.5 ya TNT ilihitajika.
Kwa Pantheon, labda kilo tatu.
Na TNT, baba yangu alikuwa nazo nyingi.
Alikuwa huko Paris zaidi ya 300 torpedoes,
kutoka kwa hisa wa jeshi la Ujerumani.
Torpedo iliyomo hadi kilo 1000 za TNT.
Kulikuwa na p kulipua,
makaburi yote ya Paris kwa wakati mmoja tu.
Lakini jenerali anataka kupigana?
Siku tatu mapema, kwa mahitaji kutoka kwa mwanadiplomasia wa Uswidi,
Raoul Nordling,
alitoa elfu kadhaa wafungwa wa kisiasa.
Mbali na kuharibu Paris,
anaonekana kutaka kujadiliana.
Tazama picha hizi, katika Porte d'Orléans,
Wajerumani parley pamoja na FFI.
Mnamo Agosti 20, kwa mshangao wa kila mtu,
anasaini makubaliano na kadhaa Waasi wa Gaulist.
Rasmi kuwahamisha waliojeruhiwa.
Wakati maasi mwanzo tu,
magari ya spika wito wa kukomesha mapigano.
Kwa sababu ya ahadi zilizotolewa kwa amri ya Wajerumani,
sio kushambulia majengo ya umma,
iliyochukuliwa na askari wa Ufaransa,
serikali ya Jamhuri Mwanamke wa Ufaransa anakuuliza,
kusimamisha shambulio dhidi ya mkaaji
hadi uhamishaji wa Paris.
Ufafanuzi utakuja baadaye.
Wajerumani wanataka zaidi ya yote,
jiepushe na shoka trafiki huko Paris,
kuwahamisha wanajeshi wao.
Kwa sababu siku chache zilizopita,
Washirika walitua Provence
na jeshi la Hitler, walikamatwa katika pincers,
sasa inaunga mkono kulazimishwa kwenda Ujerumani,
kuunda upya safu ya ulinzi.
Kwa waasi kwenye Ikulu ya Jiji,
makubaliano tayari ni ushindi.
Inakuwezesha kusubiri kuwasili kwa washirika,
huku akisogea mbali uharibifu wa Paris.
Katika ofisi ya mkuu wa mkoa,
mazingira ya ajabu huingia.
Kwa mapokezi yao wenyewe,
vijana hawa wapiganaji wa upinzani wanaishi moja ya wakati mzuri zaidi wa uwepo wao.
Kama Roger Grenier.
Ilibidi uone ofisi ya mkuu wa mkoa,
na wasichana warembo sana,
aliyepiga simu,
rafiki ambaye alikuwa nyuma ya chumba,
na redio yake, alikuwa akijaribu kupata jazba.
Kulikuwa na shauku fulani, wasichana, nakumbuka,
walikuwa wakifanya mafunzo ofisini siku ambazo hakukuwa na kitu,
mafunzo kwa shida sana kutengeneza Visa vya Molotov.
Wakati mwingine kulikuwa mashindano ya kimapenzi,
wavulana wawili waliokuwa katika mapenzi kutoka kwa msichana huyo huyo.
Hiyo hutokea.
Yule tulipenda, tulikuwa tunacheza nao kidogo,
lakini hatukufikiria juu ya jambo dogo,
tatizo la kutetea Hoteli jiji lilikuwa muhimu kwetu hapo kwanza.
Ni wazi kabisa inasisimua.
Aidha, tunaamini hatuwezi kuathirika.
Kulikuwa na rafiki mkarimu sana, mnyenyekevu sana.
Aliambiwa: "Simama hapo",
alikuwa ameketi mahali pa gavana.
Tulijisikia kama tulivyo,
nguvu mpya, hata hivyo kidogo.
Nguvu mpya ambayo sio kwa ladha ya kila mtu.
Kwa sababu kama Gaullists wapo katikati ya Paris,
wakomunisti walichukua udhibiti wa vitongoji kadhaa,
hasa katika vitongoji.
Na wengine wanaogopa.
Wakati huo, FFI. Sikuwapenda hata kidogo.
Sikuwa peke yangu.
Tuliogopa kidogo.
Katika mazingira fulani, tuliogopa kidogo.
Tunakumbuka 36,
ambapo tuliimba Internationale chini ya madirisha yetu.
Walikuwa wakomunisti ambao waliamini hivyo kweli,
ambayo hatukufanya katika 36, tulikuwa tunaenda kuifanya sasa.
Kulikuwa na mvutano mwingi.
Mazingira mazito...
Ndani ya upinzani pia, mvutano unakua.
Mnamo Agosti 21, siku ya tatu ya maasi,
Wakomunisti na Wagauli,
mpaka sasa umoja, inaonekana karibu kuvunjika.
Kwa wakomunisti, suluhu ni mtego wa Wajerumani,
kushinda maasi.
Hapo ndipo mkuu wa FFI.
Rol-Tanguy, anachukua hatua ambayo inabadilisha mkondo wa uasi.
Hapa kuna PC yake, iko chini Mahali pa Denfert-Rochereau
mita 26 chini ya ardhi.
Ni kutoka hapa kwamba anaamuru kwa mkewe Cécile,
simu mpya kwa wakazi wa Parisi.
Mafanikio ni kazi ya nambari,
uajiri huo mkubwa lazima ifanyike mara moja.
Jukumu la FFI ya mkoa wa Ile-de-France ni:
fungua barabara ya Paris kwa majeshi ya washirika washindi na kuwakaribisha huko.
Kanali Mkuu wa Mkoa Rol.
Kila mtu kwenye vizuizi.
Siku ya nne ya maasi.
Rol-Tanguy anapiga simu wenyeji kuungana tena,
na historia yao ya mapinduzi.
Wakati huu wito wake unasikika,
wanaume, wanawake na hata watoto.
Karibu kila mtu anahusika.
Vizuizi 600 vimejengwa huko Paris.
Mpiganaji wa upinzani wa kikomunisti, Edgar Morin,
ni juu ya mmoja wao huko Montmartre.
Ilikuwa ni sehemu ya kupoteza fahamu zetu historia ya pamoja.
Tunasoma hivyo katika vitabu vyetu vya historia.
Tunajua kuwa kuna 48, 1830, yote hayo.
Tunasoma Victor Hugo, tunasoma Les Misérables.
Ilionekana asili kuendelea haya yote.
Ni dhahiri kwamba tulibebwa kwa shauku,
furaha maarufu, furaha kubwa.
Tulitengeneza barabara,
tuliharibu miti,
tukatoa godoro kuukuu, mambo ya zamani na mambo ya zamani.
Tulijivunia sana kama hivyo mbele,
lakini tuliogopa.
Tulihatarisha kuchukua prune. Hakukuwa na shaka juu ya hilo.
Tulitaka kufanya kitu.
Ilitubidi kushiriki katika Ukombozi.
Hatukuweza kukaa bila kufanya chochote, mikono ikining'inia.
Hatimaye tenda, shiriki.
Ni kufanya wajibu wa mtu. Ilikuwa kawaida.
Ni sawa kushiriki kwa harakati,
nani atajaribu kuweka nje ya Wajerumani.
Tulikuwa na hisia kidogo kwa kupoteza muda wetu,
bila kusema, tumesubiri kwa muda mrefu.
Jioni ya Agosti 22,
uasi umeanza tena.
Hatutamzuia tena.
Hata Jenerali von Choltitz,
nani ataeleza baadaye baada ya kupokea siku hiyo,
amri rasmi ya Hitler,
ili kupunguza mtaji katika lundo la magofu,
hata kama ni kuangamia mwenyewe chini ya kifusi.
Shukrani kwa vizuizi,
agizo hili sasa halitekelezeki.
Unataka nikuambie nini?
Kwa sisi ilikuwa kikwazo, hatukuweza kutoka tena.
Kwa kweli, tulizingirwa.
Nilijiambia: “Mwisho unakuja.”
Ni lazima.
Maasi yakianza mjini,
haiwezi kukandamizwa na jeshi.
Kusongwa? Labda sivyo.
Lakini inaweza kugeuka kuwa umwagaji wa damu.
Huko Normandy, siku mbili mapema,
Jenerali de Gaulle alikutana kiongozi wa majeshi ya Muungano, Eisenhower,
kwa kumwambia hofu yake,
ambayo Wajerumani walichochea mauaji huko Paris
na kwamba wakomunisti kuchukua madaraka.
Hata alitishia,
kutotii wafanyakazi wa washirika,
kwa kuzindua DB ya pili yenyewe kuelekea mji mkuu.
Ni ipi kati ya hoja hizi inashinda?
Hatutawahi kujua.
Lakini mnamo Agosti 22, Jenerali Eisenhower,
inatoa agizo kwa DB ya pili
na zamu ya nne Wanajeshi wa Marekani,
kukimbilia Paris.
Nilifarijika kujua kwamba tulikuwa tukiandamana Paris.
Paris ni ishara ya Ufaransa.
Wafaransa walitutuma La Fayette kutusaidia,
wakati wa Mapinduzi yetu ya Marekani.
Nilikuwa nimesoma mengi kuhusu Paris.
Notre Dame de Paris, Musketeers watatu.
Ndiyo, tulikuwa na hilo akilini.
Lakini pia tulifikiri tunaenda tafuta wasichana warembo.
Tulikuwa na imani kubwa sana katika Jenerali Leclerc.
Tulijiambia: "Bosi atafanya vizuri,
ili ni sisi ambao walikuwa wa kwanza kurudi."
Kuwa wa kwanza kuwa Paris?
Bila shaka, Mkuu!
Agosti 24, baada ya siku mbili maendeleo ya haraka,
DB ya pili iko umbali wa kilomita kumi na tano kusini mwa Paris.
Karibu na lengo, lakini imefungwa na kizuizi cha ulinzi wa Ujerumani.
Hapo ndipo Jenerali Leclerc inachukua haraka,
uamuzi wa kuzindua avant-garde kuelekea mji mkuu,
bila kungoja wingi wa askari,
na utume kufika huko jioni hiyohiyo.
Kwa sababu huko Paris, hali inazidi kuwa mbaya.
Kufuatia mapigano kati ya Wajerumani na FFI,
Ikulu kubwa inawaka moto.
Milipuko inalia.
Wajerumani walilipua kadhaa majengo ya kijeshi.
Kama kubadilishana simu ambapo Bernhard Blache iko.
Fikiria, ukipiga sakafu nne,
nini maana ya kufanya kazi.
Unapaswa kuvuta nyaya umeme kila mahali
na ambatisha vilipuzi.
Kilo moja ya vilipuzi, kiasi kidogo
na lazima ziunganishwe pamoja.
Luteni von Berlitz alikuwa ndani ya gari.
Nikampa kibuma.
Akavuta lever.
Ilikuwa Agosti 24.
Na ilifanya kishindo kikubwa.
Usiku unapoingia,
sasa ni anga ambayo inawaka mashariki mwa Paris.
SS iliwaka moto Château de Vincennes.
Nilisikia wazazi wangu wakisema:
"Ni ngome ya Vincennes inayowaka!”
Na ambao walinishika mikononi mwao
na ambaye alinionyesha moto mkubwa huu.
Na kwangu, ilikuwa ya kuvutia.
Tukiwa labda kilomita moja,
kuona moto huu ukitokea usiku
na wengine kuwa weusi,
kana kwamba ni karibu hata mapambo,
ilikuwa surreal.
Wakati huo huo, kengele huanza kupigia mji mzima.
Kwenye balcony kwenye Champs-Élysées,
rekodi kadhaa mazungumzo yake mwenyewe.
Sikiliza sauti ya kengele!
Ikiwa kengele zitalia, ni kwa sababu Washirika waliingia Paris.
Ni saa 10:25 kamili jioni.
Tunapongeza, tunapongeza Champs-Élysées, tunawapongeza!
Kwa hivyo hizi ni kengele ya Ukombozi!
Kuwa makini, ni shina!
Hizi ni kengele za ukombozi! Washirika wamevuka milango ya Paris.
Ni saa 10:25 kamili jioni.
Wakati kengele hizi zote akaanza kupiga kelele,
kupiga kelele, lakini kwa kweli, walikuwa na nguvu.
Tulihisi kwamba makuhani walikuwa nayo kuweka nguvu zao zote ndani yake!
Ilikuwa ni furaha isiyo ya kawaida!
Ilikuwa furaha ya ushirika, Kweli,
bila maana,
kitheolojia, kiitikadi ya neno hilo.
Ilikuwa ni ushirika wa kila mtu. Kila mtu alifurahi.
Tulikuwa wote pamoja.
Katika ukumbi wa jiji,
safu ya mbele ya DB ya pili,
imefika tu kwenye uwanja.
Nilikuwa katika ofisi ya mkuu wa mkoa.
Tunasikia mayowe, mayowe.
Kisha kelele katika mraba.
Ninakimbilia dirishani,
kutoka ofisi ya gavana na ninaona tanki chini,
tanki ambayo haikuwa hivyo mgawanyiko wa Panzer kwa mabadiliko,
ambaye alikuwa Mfaransa.
Ninasema: "Ndio hivyo, wanakuja!"
Mizinga mitatu.
Magari ya kivita.
Wanaume kadhaa.
Kwa ombi la Jenerali Leclerc, bado wamekwama katika vitongoji vya kusini,
walifanikiwa kupita Vizuizi vya barabarani vya Ujerumani
na kupita katika lango la Italia,
kwa moyo wa mji mkuu.
Hisia kama mara chache Wafaransa wamepitia hayo.
Unapaswa kusubiri alfajiri kuona nyuso zao.
Hiyo ya Kapteni Drone,
ambaye alijiunga na de Gaulle mnamo 1940.
Anaongoza Nueve,
kampuni ya tisa ya kikosi hicho wa Chad,
linajumuisha zaidi wakimbizi Republican wa Vita vya Uhispania.
Tunaona mizinga ya Ufaransa,
na wavulana kwenda nje,
ambao wenyewe wanasukumwa kwa machozi.
Wakati huo, hatufikirii wengi ni Wahispania...
Tunasukumwa na hisia hii ya ajabu,
kwamba tuko huru,
kwa ukweli kwamba mahali hapa Paris ya kati,
yeye mwenyewe yuko huru.
Miaka minne nzito kama hiyo,
ambao hupotea ghafla.
Bado, siku ndio imeanza.
Wakati huo huo, katika vitongoji vya kusini.
kuwasili kwa Washirika.
Tuliambiwa tuache kwa sababu Jenerali Leclerc,
alitaka kupata heshima kuikomboa Paris.
Kamanda wetu wa kikosi aliwaambia: "Haya yote ni ujinga!
Tunasonga mbele, hatuna upinzani mbele yetu!”
Na kwa hivyo tukaingia licha ya amri.
Kwa nini kusubiri?
Ilifanya akili.
Ilikuwa kubwa zaidi adventure ya maisha yangu.
Siku ya kusisimua zaidi maishani mwangu,
Ni Agosti 25.
Haielezeki.
Nilihisi kama ninagundua hiyo paradiso ipo.
Na mimi nilikuwepo!
Nilikuwa na torso na kichwa,
nje ya turret.
Ghafla, bila mimi kushuku, kila kitu kililipuka!
Wapiga risasi wa Ujerumani ambao hawakunigusa kichwa,
asante Mungu wangu,
ambaye alipiga risasi na nikajiambia:
"Usifunge tanki lako na usijifungie ndani yake.
Kaa nje na kichwa chako wazi,
kwa sababu nataka kuona Paris, Paris katika shangwe!
Udanganyifu. Hakuna mwingine.
Hutambui maelfu na maelfu ya watu,
akipiga kelele Long live Leclerc, maisha marefu de Gaulle,
Uishi Ufaransa,
bendera, nk.
Wazia umati wa watu mitaani,
kuhusu ushindi wa Ufaransa,
wakati wa Kombe la Dunia.
Tulizidiwa kabisa.
Kila askari rahisi alisherehekewa kana kwamba alikuwa Eisenhower.
Ilikuwa ni furaha.
Wengi wetu tumefikiria kuliko yale tuliyopitia hapo awali,
ilikuwa na thamani yake,
tulipoona furaha ya Wafaransa.
Na hasa, wanawake wa Kifaransa.
Wasichana...
Wasichana walirudi wanaume wazimu kabisa,
wakiwa na miguu yao mirefu ya ngozi.
Wasichana walikuwa wazuri, kung'aa, hamu.
Ilikuwa furaha.
Ilibidi tuwaguse.
Walikuwa warembo zaidi kuliko Wajerumani, bila shaka!
Kwa kadiri wengine walivyokuwa mkali,
Sijui walifanyaje upendo, lakini haikupaswa kuwa ya kufurahisha.
Lakini walipumzika!
Kofia, shingo ilianguka,
walikuwa wanatudanganya kofia juu ya vichwa vyao.
Hakuonekana sawa kuliko Wajerumani.
Nikasema, “Yeye ni Mmarekani.”
Kwa hiyo, nilijitupa mikononi mwake!
Ni vizuri sana kukumbatia uhuru wako!
Sitaki kuwa mbaya, lakini pia kulikuwa na upande ...
Kuomba kidogo.
Sigara!
Je! una sigara yoyote? Je! una chokoleti?
Walitutumia chewing gum, sigara.
Hapo ndipo nilianza kuvuta sigara!
Sigara, kutafuna gum, soksi za nailoni,
soksi za nailoni.
Tulipanda kwenye mizinga, tuliwabusu, tukawashukuru,
mwingine akaja na akaanza tena,
Gum ya kutafuna, soksi, kila kitu!
Je, furaha hii ni ya mapema?
Wakati washirika wanapita,
Cécile Rol-Tanguy hutoka kwenye makazi ya chini ya ardhi,
ambapo alitumia muda huo ya uasi.
Anabubujikwa na machozi.
Wanawake hawa waliojirusha kwa wale aliyeongoza mizinga,
ambaye aliwabusu kamili kwenye midomo.
Lakini mimi,
Sikupiga hatua mbele wala nyuma,
Nilikuwa nimesimama pale, pembezoni mwa njia ya barabara.
Hisia...
Lakini kumbukumbu wetu,
kufikiria hayo yote nilichokuwa najua,
baadhi yao walipigwa risasi,
kwa watu wengine waliofukuzwa.
Nilikuwa na baba yangu, hatukujua si vile alivyokuwa.
Niliambiwa amekufa.
Haikuwezekana kwangu kuwa,
furaha kuu ya Parisians wote.
Ninahisi hisia sawa kuliko wakati ule.
Bila shaka, ilibaki na mimi.
Ni hayo tu...
Tangu siku ya vizuizi,
Wajerumani wamerudi nyuma karibu na majengo kumi.
Asubuhi ya Agosti 25, wakati Washirika maendeleo kuelekea katikati mwa jiji,
siku ndefu ya mapigano huanza.
Ghafla ni tupu,
hatujui jinsi gani umati unatoweka.
Na kuna, tunajikuta tunakabiliana na Wajerumani.
Wakati Wamarekani salama mashariki ya mji,
karibu bila kupigana,
DB ya pili, inayoungwa mkono na FFI,
inapokea dhamira ya kupunguza Nafasi za Ujerumani.
Wote hupona hatua kwa hatua,
kwa gharama ya kadhaa mamia ya vifo.
Ni vurugu, ni ngumu na ni sana...
Ni kifupi.
Ninaona moshi mbele yangu.
Nasikia: "Songa mbele, acha, rudi nyuma."
Huko, walipambana sana.
Hakukuwa na zawadi!
Hatukuwa na hisia hata kidogo kwamba walikuwa tayari kujisalimisha.
Kweli ilikuwa vita.
Tulidhani wameshushwa cheo,
lakini kila mahali Wajerumani wanapinga.
Kama hapa kwenye Hoteli ya Majestic,
ambapo ilikuwa, mwezi mmoja mapema Jenerali von Stülpnagel,
mmoja wa washirika ya shambulio la Hitler.
Baada ya saa 1 ya mapigano,
Wajerumani walichoma moto kwa vifaa vyao na kujisalimisha.
Lakini dakika chache baadaye, chini ya Arc de Triomphe,
mmoja wao hasiti kumshambulia Kamanda Mirambeau,
moja ya takwimu kutoka DB ya pili.
Kulikuwa na wafungwa wa Ujerumani,
ambao walikuwa karibu yake, ambao walikuwa chini ya Arc de Triomphe pamoja nasi
na wakati huo, kuna afisa wa Ujerumani,
ambaye aliondoka Granada na nani alitupa.
Mirambeau ilianguka chini kujeruhiwa vibaya sana,
kusafirishwa hadi hospitali.
Kwa hiyo unaona kulikuwa bado Wajerumani,
basi hakika Wanazi, watu wenye ushabiki,
Wafaransa si lazima wachukue Paris na haipaswi kushinda.
Ni sisi tutabaki wakuu wa Ufaransa
na ambao watakuwa mabwana wa Ufaransa.
Wafungwa wa Ujerumani kulipa kwa tabia hii.
Baada ya tukio la risasi kutoka kwa paa,
Wajerumani 5 wanakamatwa Plaza ya Star.
Hawa hapa, mikono hewani,
kupokonywa silaha na askari wa Ufaransa
na kunyimwa viatu vyao
kuwazuia wasitoroke.
Lakini umati wa watu ulikasirika, kudai kifo chao.
Wapiga picha kadhaa, akiwemo François Charlet, alirekodi tukio hilo.
Wanatokea kwenye Barabara ya Friedland,
kuzungukwa kabisa na wanawake na watu kwa hasira,
ambaye alipiga kelele: “Mpaka kifo!”
Askari ni mdogo sana,
na bunduki yake,
alitetemeka katika viungo vyake vyote.
Aliwapanga Wajerumani hivi hivyo.
Kujadili.
Akageuka kuelekea umati wa pori huu
na iliongezeka maradufu na "Kufa!"
Askari akatetemeka.
Na mmoja baada ya mwingine, akawashusha wote.
Wakati huo huo katika shule ya kijeshi.
mtelezo mwingine.
Filamu hii ilipigwa na Parisian, inaonyesha Wajerumani,
ambao wamekamatwa hivi punde kwa mujibu wa sheria za vita.
Lakini dakika zilizotangulia, hazikurekodiwa.
Askari waliokuwa katika harakati za kujisalimisha walipigwa risasi na Wafaransa.
Miongoni mwao, Bernhard Blache.
Wakati wa kwanza milio ya risasi ilianza,
Nilijitupa chini.
Sikuwa na silaha yoyote juu yangu.
Na nilicheza kufa.
Kisha, nilipokuwa bado ardhini,
Nilipigwa risasi katika paja la kushoto.
Raia anataka kummaliza kwenye eneo tupu.
Lakini wakati wa mwisho, analindwa na Msalaba Mwekundu.
Kwenye lami, tulitukanwa kwa kupiga kelele:
“Mcheshi mchafu!”
Katika umati kulikuwa wanawake wazee.
Drool ilishuka chini ya kidevu chao,
walikuwa wakijaribu kututemea mate hapo juu bila kufanikiwa.
Baada ya furaha ya asubuhi,
muda wa kulipiza kisasi dhidi ya Wajerumani
na dhidi ya washirika wao wa Ufaransa,
wale waliowasaidia kufaa mji mkuu kwa miaka minne.
Kutoka kwa balcony yake kwenye mwendo wa Vincennes,
filamu za familia ya Tonnelier wapiganaji wa upinzani juu ya paa.
Wakati ghafla mikwaju ya risasi inazuka.
Ghorofa yao imeathirika kwa risasi.
Kulikuwa na risasi ambayo ilikuwa akaingia chumbani.
Na nani alimuumiza mama yangu.
Tukamfanyia tourniquet, tuliishusha,
Ilibidi tufanye jambo.
Na hapo ndipo, kwenda chini,
kutoka ngazi,
bwana fulani, FFI fulani akamwambia:
"Mkate, mwondoe, Ni ushirikiano!”
Kwa nini? Kwa nini chuki hii?
Kila mahali, wakazi kuchukua haki mikononi mwao,
bila kuadhibiwa kamili na bila ushahidi.
Lengo la kipaumbele,
wanawake.
Wale waliokuwa na mahusiano na mkaaji.
Angalia nyuso hizi.
Sio za wanawake.
Wale wa wanaume.
Jinsi ya kuelezea hasira kama hiyo?
Odile de Vasselot imekuwa sugu tangu 1940.
Katikati ya misheni ya ujasusi kwa manufaa ya Washirika,
anasimamishwa kwa makosa na polisi
na kupelekwa mkoani,
kabla ya kuachiliwa siku moja baadaye.
Mwanamume alikuja, akatema mate chini mbele yangu:
“Wewe unapiga***!
Nilikuwa na hisia kwamba tunaenda nichukue na kunipiga risasi kwenye kona.
Nililazimishwa kurudi kwa uchungu katika seli,
ambapo tayari kulikuwa,
watu kumi na sita wameketi chini,
na mgongo wako ukutani, ukijitegemeza.
Kulikuwa na wengine ambao walikuwa wanawake kunyolewa kabisa, kunyolewa,
ambayo tulikuwa nayo walijenga swastika,
kwenye ngozi ya fuvu.
Kuna moja, ilikuwa mbaya,
alinyolewa na yeye alipitia picha zake,
na nywele za kupendeza za blonde ambayo ilianguka kwenye mabega yake.
Alikuwa na picha, Sijui kwa nini.
Siku hiyo, Henriette Griset,
amekamatwa ndani ya nyumba yake na rafiki wa FFI,
ambaye alikataa mapendekezo yake.
Kulikuwa na pakiti ya shrews,
“Mshiriki!”
Kwa hiyo wakanichukua kwenye ukumbi wa jiji la Montreuil.
Halafu huyu mjinga,
sio sana, lakini alinipata wakati hata kukata nywele zangu kidogo,
kidogo hapo na hapo kidogo.
Nadhani ilikuwa wivu.
Kwa sababu alinipenda.
Ni wazi, nilipendelea,
askari wa Ujerumani,
kuliko Mfaransa.
Na sidhani waliwahi kuniambia hivyo kusamehewa.
Watu wa jirani walifanya nini?
Waliniletea makahaba, ambaye alilala na Wajerumani,
ili niamuru zikatwe, nk.
Ilinikasirisha.
Nikasema, “Niachie yeye.”
Mara tu nilipotulia msichana, kulikuwa na ngazi,
Nilimwambia: “Jiokoe!”
Jambo hili chafu lawama,
bila shaka ilifanyika.
Kila kitu kilionekana kabisa chakavu, inatisha.
Niliona nyuso watu wa damu.
Niliona wamepigwa, labda kuteswa,
na hilo lilinikasirisha sana.
Kulikuwa na mauaji,
kulikuwa na sehemu ya kutisha kabisa.
Lakini sisi
tulificha, au tuseme tulijiona sisi wenyewe,
kama matukio
sekondari, kwani hatutengenezi omeleti,
bila kuvunja mayai.
Haya ni mambo ya kupita kiasi yanayotokea wakati mmoja,
ambapo jamii inanyimwa sheria.
Wakati huo, vile vile nguvu za ukarimu,
Nguvu mbaya tu zinajidhihirisha.
Kuweka alama kwa upande mmoja.
Uhalifu wa kivita na uhalifu dhidi ya ubinadamu wa mwingine.
Hadi Agosti 25,
Wanazi, haswa SS,
kufanya ukatili wao.
Wafungwa kumi na moja walipigwa risasi na kufa huko Romainville.
Mateka kadhaa waliteswa
na kuuawa katika Château de Vincennes.
Wapiganaji 35 wa upinzani waliingia kwenye mtego
na risasi katika Bois de Boulogne.
Wapiganaji 6 wa upinzani wauawa katika bustani za Luxembourg.
Hapa Oissery, mashariki mwa Paris.
Askari wa SS walimfungia ghalani,
makumi ya wapiganaji wa upinzani kujeruhiwa
na kuiweka moto.
Kama katika Oradour, miezi miwili mapema.
Hadi mwisho, walifukuzwa Wayahudi na wapiganaji wa upinzani.
Mmoja wao, Guy Flavien, umri wa miaka 24,
ilizinduliwa katika kituo cha Pantin,
tiketi kwa familia yake,
kama alivyochukuliwa kuelekea kambi ya Buchenwald.
Kushoto Fresnes leo kwa unakoenda kusikojulikana.
Asante mfuko wa chakula.
Wiki ilienda vizuri na ari ni nzuri.
Nitakuona hivi karibuni. Mabusu ya upendo sana.
Mshangao ingawa,
na ukubwa.
Baada ya wiki ya uasi,
Paris haijaharibiwa.
Huyu ni Jenerali Von Choltitz.
Mwangamizi wa kutisha wa miji,
kusitasita zaidi na hata kunyakua kama inavyotarajiwa.
Alikwenda kwa DB ya pili
na inahamishwa kwenye kituo cha Montparnasse.
Hakuwa afisa wa Ujerumani,
mtu mgumu sana na mwenye kiburi sana,
ambayo tumezoea,
kuona kwenye picha.
Alikuwa kijana mnene kidogo.
Paunchy, hofu nje ya akili yake.
Alionekana haggard kidogo.
Imeshindwa sana.
Tutaelewa baadaye.
Jenerali, ambaye aliogopa kisasi dhidi ya familia yake huko Ujerumani,
Alijifanya kupigana na kupinga,
huku akiandaa kujisalimisha kwake na ile ya ngome ya Wajerumani.
Je, ni nje ya ubinadamu kwamba yeye kuachwa Paris?
Leo, mtoto wake angependa kumwamini.
Kutoka kwa mkutano wake na Adolf Hitler,
alijua hataharibu kamwe Paris.
Alipenda Paris.
Tayari mnamo 1932, alikuwa amefanya,
honeymoon yake huko Paris na mama yangu.
Na kwa ajili yake, mwisho wa vita,
hapakuwa na sababu kuwajibika,
kuuchoma mji wa namna hiyo maarufu duniani.
Kwa ajili yake, ilikuwa jambo lisilofikirika kabisa.
Ni nini kingekuwa hatua ya kuharibu Paris?
mji mzuri zaidi duniani?
Na kama, kwa urahisi zaidi, tunapokaribia kutoka mwisho wa vita,
jenerali aliogopa kupita mahakama ya kijeshi
na kupigwa risasi na Washirika?
Kwa hivyo huisha wiki ya mambo,
ule wa uasi wa Parisi,
uasi pekee wa kweli maarufu kuanzia mwaka 1944.
Katika Ukumbi wa Jiji, Jenerali de Gaulle inakaribishwa na waasi,
ambaye, wiki moja kabla, aliiweka tena Jamhuri hapo.
Paris, Paris ilikasirika!
Paris imevunjika!
Paris aliuawa shahidi!
Lakini Paris ilikombolewa!
Aachiliwe mwenyewe!
Aachiliwe na watu wake!
Aliongea vizuri,
kwa sababu hakuwa amepanga kumbuka basi aliposema,
ni yule mtu aliyeongea,
kwa moyo wake na ni ya ajabu.
Alikuwa mzuri sana katika nafasi yake.
Hiyo ni kusema, ya Ufaransa ambayo inapigana,
yaani kutoka Ufaransa pekee!
Ya Ufaransa halisi, ya Ufaransa ya milele!
Ni nini kilinivutia, ulikuwa ni umati wa watu wenye bidii.
ambaye alipiga kelele jina lake,
alisifiwa kweli kama mwokozi.
Tulifungua dirisha ili De Gaulle,
anaweza kusalimiana na umati.
Miezi minne baada ya ziara ya Pétain,
WaParisi wanamshangilia de Gaulle.
Siku iliyofuata, Agosti 26,
kuna zaidi ya milioni Kwa Champs Elysees.
Mara kumi zaidi kuhusu marshal.
Swali:
Je, hawa ni umati sawa?
Pengine si, makadirio ya leo wanahistoria wengi.
Hata hivyo, sikiliza kinachosemwa mpiganaji wa upinzani Edgar Morin,
ambaye yuko siku hiyo katika maandamano.
Ufaransa, ambaye alikuwa Pétaino-Gaullist,
ni kidogo na kidogo akawa Pétainist
na zaidi na zaidi Gaullist,
kwani Pétain alitakiwa kuwa ngao
na de Gaulle upanga.
Lakini wakati ngao ilikuwa iliyobomoka kabisa, ngao bandia
na saa ya upanga imewadia,
ni dhahiri kwamba umati huo huo ambaye alimpongeza Pétain,
alipongeza de Gaulle na si chini yake ya uaminifu.
Hapo mwanzo tulikuwa bado Pétainist kabisa, nadhani,
idadi kubwa ya watu.
Lakini basi, sivyo.
Tulikuwa na wazo moja tu, uhuru wa kubadilisha kila kitu,
kufanya upya kila kitu.
Ufaransa mpya.
Ufaransa ambayo inajirudia yenyewe
na hatimaye inaweza kugeuka kwa siku zijazo.
Inajisikiaje siku hiyo kijana huyu wa miaka 14,
Gerard Warter.
Ilikuwa ni mji mwingine kwa kweli.
Mji mwingine, anga nyingine.
Tunaweza karibu kusema kwamba idadi ya watu ilikuwa imebadilika pia.
Hapo awali, ilikuwa idadi ya watu baridi kabisa,
neutral, uwazi, taabu.
Huku tunaona watu ambazo zinaanza kufunguka,
kuonyesha,
kuonyesha wema.
Tunakuwa wenyewe tena, labda hata,
pendulum, je, huenda kidogo sana mbali kwa upande mwingine,
inawezekana !
Watu wakawa msisimko zaidi,
kuliko WaParisi kawaida.
Huo ndio ulikuwa mwanzo...
Mwanzo wa maisha.
Tulikuwa na hisia kwamba ghafla,
Ukombozi,
ilikuwa ni ishara kwamba ni lazima...
Amua kufanya kitu.
Tulikuwa na umri wa miaka 15-16.
Maisha yalikuwa karibu kuanza, tutafanya nini baadaye?
Ukombozi wa Paris watakuwa wamebadili maisha yao.
Charles Pegul de Rovin,
mtu mwenye bunduki,
itashiriki katika DB ya pili,
akiwa na Alain Raphaël na Gérard de Chaunac,
atalifuata jeshi la Wajerumani hadi Kiota cha tai ya Hitler huko Berchtesgaden.
Kanali Henri Rol-Tanguy, mkuu wa FFI,
itaunganishwa katika jeshi la kwanza Kifaransa chini ya Jenerali de Lattre,
kabla ya kuteuliwa kuwa mkuu wa mkoa kutoka Koblenz katika Ujerumani iliyokaliwa.
Akiwa na mkewe Cécile,
atakaa huko kwa mwaka mmoja,
si mbali na Jenerali von Choltitz.
Baada ya kufungwa huko Uingereza,
mkuu atamaliza maisha yake huko Baden-Baden,
ambapo atakufa akiwa na hatia kwa kuokoa Paris.
Akawa benki kisha mwigizaji,
Claude Rich atachukua jukumu Mkuu wa Leclerc,
katika filamu, Paris inawaka?
Edgar Morin ataondoka wa Chama cha Kikomunisti,
kabla ya kuwa mwanasosholojia maarufu duniani.
Mwandishi Roger Grenier atakuwa mmoja nguzo za matoleo ya Gallimard.
Kuhusu wale wasiojulikana,
wanaanza tena mwendo wa maisha yao.
Georges Marcellet atakuwa muigizaji,
kisha mhandisi,
kisha meneja wa biashara.
Kama wanafunzi wenzake wa darasa la nne kitengo cha watoto wachanga,
Bandari ya Jack ya Marekani,
atarudi Ufaransa mara kwa mara,
kuadhimisha kutua na ukombozi wa Paris.
Atapokea Jeshi la Heshima.
Walioshindwa watajaribu kujenga upya maisha yao,
kwenye kifusi.
Bernhard Blache, mshambuliaji,
atakuwa kamishna wa polisi.
Friedrich Scheft, mmoja wa wale ambao alishiriki katika shambulio la Hitler,
itaunda duka la mitindo huko Göttingen.
Hans Albrecht, mpenzi wa Fernande,
atakuwa mwalimu.
Mwenye shida kuliko wote wengine, labda ...
Henriette Griset, mchungaji mchanga wa Lido,
ambaye aliwapenda Wajerumani,
atachumbiana na Mmarekani kwenye Ukombozi.
Kisha ataolewa na Mfaransa katika miaka ya 50.